Heb jij je weleens afgevraagd hoe eeuwen oude grafmonumenten voor de toekomst bewaard kunnen blijven? Met behulp van 3D laserscanning en fotogrammetrie hebben we de grafmonumenten van de Oude Kerk in Delft fotorealistisch in kaart gebracht. Deze nauwkeurige methode helpt ons om fotorealistische 3D modellen te maken. Die data worden gebruikt door de specialisten van Buro STIEL en Terwen Consultancy als basis voor de dringend benodigde restauratie van de monumenten. Lees meer over hoe onze technologie tevens bijdraagt aan het behoud van dit cultureel erfgoed.

Combinatie 3D laserscanning en fotogrammetrie

De Leica RTC360 laserscanner werd ingezet voor deze klus. Deze scanner stelt ons in staat om met hoge snelheid en hoge nauwkeurigheid pointclouds te genereren, wat essentieel is voor het verkrijgen van 100% betrouwbare maatvoering. Hoge resolutie camera’s, voorzien van speciale verlichting die natuurlijk zonlicht nabootst, hebben hoge kwaliteit opnamen gemaakt die gebruikt worden voor de fotogrammetrie. Deze combinatie van technologieën heeft geresulteerd in een zeer gedetailleerde mesh. Deze mesh is visueel correct en geometrisch accuraat door het gebruik van de 3D laserscan data als onderlegger.

Ieder monument zijn eigen aanpak

We hebben ons gericht op drie belangrijke grafmonumenten: die van Piet Hein, Jacob van der Dussen, en Elisabeth Morgan. Voor elk monument hebben we een unieke aanpak gekozen. Elk van deze monumenten heeft zijn eigen verhaal en een unieke betekenis in de Nederlandse geschiedenis. De scans en foto’s die wij gemaakt hebben bieden een nog beter begrip van deze monumenten en dragen bij aan het behoud van deze monumenten voor toekomstige generaties.

Restauratie grafmonument Piet Hein

Bij het grafmonument van Piet Hein, bijvoorbeeld, was de noodzaak voor restauratie duidelijk. Naast constructieve gebreken is vooral het zwarte marmer in het onderste gedeelte van het monument ernstig aangetast door zouten. Onze technieken hebben de gebreken gedetailleerd in kaart gebracht waarmee we een basis bieden voor de documentatie en conditiemeting. Op basis van de geleverde fotogrammetrie, modellen en orthofoto’s kan Oude en Nieuwe Kerk Delft als opdrachtgever de benodigde restauratieplannen laten maken.

Bruikbaarheid fotogrammetrie voor behoud cultureel erfgoed

Het project laat zien dat het gebruik van 3D laserscanning en fotogrammetrie zeer bruikbaar zijn voor het documenteren, restaureren en daarmee behouden van ons cultureel erfgoed. De diensten die we hebben geleverd hebben meegeholpen aan het leggen van een basis voor een succesvolle restauratie. 

Wil je meer weten over hoe onze diensten kunnen bijdragen aan jouw projecten? Neem dan contact met ons op. Of vraag direct een offerte aan!

Het bericht 3D laserscanning en fotogrammetrie grafmonumenten verscheen eerst op PelserHartman.

PelserHartman mag haar naam weer eens verbinden aan een icoon. Deze keer niets minder dan hét Nationaal Monument op de Dam in onze hoofdstad, inclusief alle beeldhouwwerken! En daar zijn wij natuurlijk heel trots op. Een team-up met een van Nederlands meest gerenommeerde restauratiearchitecten, Van Hoogevest Architecten, droeg bij aan het winnen van de aanbesteding in 2021. Extra leuk dat ook onze partner Nico de Bont op het toneel is verschenen. Zij gaan de werkzaamheden aan het monument uitvoeren. Tot nu toe bleef het project binnenskamers omdat het een bijzonder object betreft, maar gelukkig mogen we nu de buitenwereld laten weten wat er gaat gebeuren.

Behoefte aan hoge kwaliteit 3D data

Van Hoogevest Architecten is in samenwerking met PelserHartman al geruime tijd betrokken bij het aanstaande Groot Onderhoud van het Nationaal Monument op de Dam. Al in december 2020 werden wij door Van Hoogevest benaderd voor deze heel bijzondere klus. Niet alleen de bekende 22 meter hoge witte travertin zuil, maar ook al het natuursteen beeldhouwwerk daaromheen werd door ons 3D ingemeten. Dus ook de halfronde gedenkwand, alle wapens van de provincies, de twee beelden van de leeuwen en de beeldhouwwerken op de pyloon. De beelden worden echter niet gedemonteerd. Ze worden vooral goed schoongemaakt en er worden ter plaatse kleine reparaties uitgevoerd.

Voor het uitvoeren van dit unieke onderzoek en het maken van de restauratieplannen had Van Hoogevest Architecten behoefte aan betrouwbare data van een hoog niveau. Daarbij was vooral de resolutie en de beeldkwaliteit erg belangrijk.

Uitvoering 3D inmeting op 21 april 2021

Op 21 april vorig jaar was het zo ver. Een team van 4 man en verschillende soorten meetinstrumenten en fotocamera’s brachten het monument in kaart. De situatie op de Dam kun je gerust ‘uitdagend’ noemen. Het is misschien wel de meest dynamische plek van Nederland. Dit heeft een grote invloed op de manier van meten en documenteren. De tweede grote factor; natuursteen. Dit geeft vaak aanleiding voor een bijzondere aanpak door de reflectie eigenschappen van dit materiaal. Dit kan zorgen voor een verwarrende ‘dubbele laag’ in de pointclouddata.

Hoge resolutie tot in het uiterste puntje van de zuil

En dan de derde factor; de 22 meter hoge zuil waarvan tot in het uiterste puntje toch data gemaakt moet worden met een hoge resolutie. Uiteraard denk je dan meteen aan hoogwerkers of drones. Maar toch bleek de meest eenvoudige benadering ‘het maken van foto’s vanaf de grond’, de beste oplossing. Tot ieders verbazing wel. Fotograaf Ruud Peijnenburg maakte met zijn Fujifilm GFX100 foto’s van maar liefst 102 megapixels. Zelfs het kleinste detail bovenin de travertin zuil werd perfect vastgelegd op de gevoelige plaat.

Het plan en de partijen

Van Hoogevest Architecten maakte op basis van de gedetailleerde 3D inmeting en fotografische opname het plan ter verbetering van het monument. Dit betreft onder andere allerlei hoog niveau natuursteenreparaties. Dankzij de pointcloud kon er betrouwbaar tekenwerk worden opgesteld, waarbij er zekerheid was over de afmetingen van alle natuurstenen blokken en de beeldhouwwerken waaruit het Monument is opgebouwd. Hier komt de meerwaarde van een 3D inmeting duidelijk naar voren, want om dit met de hand in te meten vanaf een hoogwerker is haast niet te doen. Daarnaast werd op basis van de supergedetailleerde foto’s een betrouwbaar overzicht gemaakt van de unieke kenmerken van het Italiaanse travertin: de basiskleur, de beweging van de kleurnuances en het patroon van kleine holtes in het natuursteen. Daarmee kon in de groeve in Italië goed bijpassend travertin worden geselecteerd voor reparatie- en inboetwerk.

Het restauratieplan werd opgesteld in samenwerking met Natuursteenadviesbureau Van den Heuvel. Het groot onderhoud wordt uitgevoerd door Nico de Bont in samenwerking met Slotboom Steenhouwers, dit alles in opdracht van de gemeente Amsterdam.

Video werkzaamheden Nationaal Monument op de Dam

Planning van de werkzaamheden aan het Monument

Op 4 mei 2022 is de Nationale Dodenherdenking, waarbij er kransen gelegd worden. Deze blijven nog ruim een week liggen waarna op maandag 16 mei 2022 het project daadwerkelijk gaat starten. Naar verwachting zijn de werkzaamheden eind 2022 afgerond.

Het bericht Het Nationaal Monument op de Dam 3D in kaart door PelserHartman verscheen eerst op PelserHartman.

Voor de gemeente Rotterdam maakten wij enige tijd geleden een 3D scan van het Erasmusbeeld. Daarvoor gebruiken wij de precisiescanner Leica Absolute Scanner LAS waarmee zeer hoognauwkeurige data gemaakt kan worden. Het werd een succes en kort daarna kregen wij de opdracht om nog eens 19 beelden op dezelfde manier nauwkeurig te documenteren. Mocht er ooit iets met de beelden gebeuren, dan kan op basis van de scandata een exacte kopie worden gemaakt.

3D scans van beelden met Leica LAS

De Gemeente Rotterdam werkt aan een database van alle standbeelden in de stad. PelserHartman ging samen met de gemeente op zoek naar de beste oplossing om de beelden te documenteren. De keuze viel uiteindelijk op een instrument van Hexagon, de moedermaatschappij van onder andere Leica Geosystems. De handscanner Leica Absolute Scanner, oftewel LAS werd ingezet in combinatie met de Leica Absolute Tracker. Deze combinatie van instrumenten zorgt voor zeer goede en accurate data. In de periode augustus tot en met oktober 2020 documenteren we 19 beelden waaronder het beeld Ketelbinkie, Monsieur Jacques, Zwaar Weer Hond en het beeld van Fanny Blankers Koen. Het product van ieder beeld bestaat uit een 3D mesh-file.

Precisiescanning en handscanners

Wil je meer weten over de technieken waarmee wij objecten zeer nauwkeurig en met een hoge resolutie in kaart brengen? Ga dan naar onze pagina Nauwkeurig inmeten met precisie scanners. We hebben ook een pagina die specifiek informatie geeft over handscanners; Hoge resolutie 3D handscanner.

Voorbeelden van projecten met de Leica LAS scanner vind je bijvoorbeeld op de pagina’s; Erasmusbeeld Rotterdam: 3D scan met handscanner en Handscanner VS terrestrial 3D laserscanner op begraafplaats Crooswijk Rotterdam.

Het bericht 3D scanning 19 Rotterdamse beelden verscheen eerst op PelserHartman.

Het beeld van Desiderius Erasmus in Rotterdam is zover bekend het oudste bronzen standbeeld van Nederland. PelserHartman maakte van het Erasmusbeeld een zeer accurate 3D scan met een handscanner of precisiescanner. De Gemeente Rotterdam wilde het historische beeld vastleggen voor nauwkeurige documentatie. Mocht er ooit iets mee gebeuren, dan kan op basis van de scandata een exacte kopie worden gemaakt. 

3D scan met handlaserscanner

De Gemeente Rotterdam wil een database aanleggen van alle beelden in de stad. Samen met PelserHartman is er vervolgens gezocht naar de juiste methode om de standbeelden te documenteren. We kozen ervoor het Erasmusbeeld in kaart te brengen met behulp van een zeer nauwkeurige handscanner, ook wel precisiescanning genoemd. Deze 3D meettechniek is geschikt om buiten en in het felle zonlicht mee te scannen. Een situatie die vaak voor problemen zorgt bij andere soorten structured-light en infrarood scanners. Deze 3D laser-lijn-scanner maakte een zeer nauwkeurige opname van het Erasmusbeeld.

Om de nauwkeurigheid van de scandata te kunnen waarborgen, koppelden we de handunit van de scanner aan een coördinatenmeetmachine (de lasertracker). Deze legt de positie en beweging van de handscanner continu vast en zorgt dat de scandata op de millimeter nauwkeurig is. De data wordt gedurende scanning omgezet in een mesh. Hiermee kan het beeld exact gereconstrueerd worden.

Oudste bronzen standbeeld van Nederland

Het Erasmusbeeld staat in Rotterdam en is ontworpen door beeldhouwer Hendrick de Keyser. In 1622 werd het beeld door de Rotterdamse bronsgieter Jan Cornelisz. Ouderogge gegoten. Het standbeeld kwam onbeschadigd door het bombardement van Rotterdam. Na meerdere keren verplaatst te zijn, is het beeld sinds 1964 op het Grotekerkplein te bewonderen.

3D scannen met handscanner

Als er behoefte is aan een nauwkeurige documentatie van objecten, maken we bij PelserHartman meestal een 3D scan met een handscanner. Hiermee kunnen wij zeer gedetailleerde scans maken van hoge kwaliteit. Zo zetten wij al eerder handscanners in bij het in kaart brengen van de monumentale toegangspoort van begraafplaats Crooswijk in Rotterdam.

Meer weten over de de techniek of de toepassingen van precisiescannen? Lees dan verder op de pagina nauwkeurig inmeten met precisie scanners. Of neem contact met ons op.

Het bericht Erasmusbeeld Rotterdam: 3D scan met handscanner verscheen eerst op PelserHartman.

Kunstenaar Kees Franse woonde aan de 1,5 km lange Heemraadssingel in de Rotterdamse deelgemeente Delfshaven. Hij maakte en plaatste daar in het jaar 1973 vier gigantische appels gemaakt van de houtsoort kambala teak. De appels hebben net als een gewone appel een inkeping met een steel in de bovenzijde. Dit heeft er voor gezorgd dat de appels door de jaren heen zijn gaan rotten. Regenwater bleef namelijk vaak staan in de inkeping. Dit was ook precies de bedoeling van de kunstenaar. Appels moeten langzaam wegrotten. Buurtbewoners zijn door de jaren heen echter gehecht geraakt aan de kunstobjecten en wilden de appels in leven laten.

3D scannen kunstwerk ‘Appels’ Rotterdam

Stichting Restauratiewerkplaats Schiedam deed een onderzoek naar conservering en houtrot herstel van de appels. De meeste appels bleken inmiddels van binnenuit volledig uitgerot te zijn. De gemeente Rotterdam besloot om de rotte appels exact te laten namaken.

3D laserscan en 3D model voor namaken appels

De Stichting Restauratiewerkplaats Schiedam benaderde PelserHartman om de appels volledig en zeer nauwkeurig 3D in te meten. We maakten samen een plan gebaseerd op de productiemethode die de werkplaats voor ogen had. De appels zijn opgebouwd uit gelamineerde houten schijven. We besloten om een 3D pointcloud te maken met een phase laserscanner en maakte op basis daarvan een serie 2D sneden ter plaatse van iedere houten schijf. Hierdoor werd de geometrie van onderdelen vastgelegd voor het correct zagen van de houten schijven.

3D scannen kunst

PeslerHartman kan kunst met behulp van 3D scanners zeer nauwkeurig in kaart brengen. Mocht een kunstwerk beschadigd raken, dan kan het op basis van de data weer in de oude staat hersteld worden. Meer weten of 3D scannen van kunstwerken? Neem contact met ons op.

Het bericht 3d scannen appels Rotterdam verscheen eerst op PelserHartman.

Enige tijd geleden scanden wij het beeld De Waterjongen op het strand van Zaltbommel. Er verdwenen toen regelmatig beelden op verschillende plaatsen in Nederland. Wij vroegen ons destijds af wat de meerwaarde zou zijn van het maken van 3D laserscans van beelden en kunstwerken. Het Brabants Dagblad schreef een artikel over onze scanmethoden voor het 3D inmeten en documenteren van beelden.

Dit nieuws kwam al snel terecht bij de Gemeente Reimerswaal. Deze Zeeuwse gemeente heeft een aantal waardevolle bronzen beelden in het dorp Yerseke. PelserHartman werd gevraagd om de beelden volledig in te scannen en data te creëren waarmee de beelden in de toekomst gereproduceerd zouden kunnen worden. We scanden in totaal zes verschillende beelden waaronder De Mosselman (zie afbeelding hierboven en hieronder) en het grote beeld Amos dat uitkijkt over de Westerschelde.

3D laserscans beelden met diverse laserscanners

Het scannen van beelden is een lastig maar uitdagend werk. De afmeting van het beeld, de reflectie eigenschappen van het materiaal en de weersomstandigheden spelen een grote rol. We scanden de beelden daarom met verschillende soorten scanners. Het overgrote deel van het scannen werd uitgevoerd met een licht-lasersysteem. Het grote en hoge beeld “Amos” werd ingescand met de Leica C10.

Ook scannen wij beelden regelmatig in met zeer nauwkeurige handscanners. Zo brachten we het oudste bronzen beeld van Nederland, het Erasmusbeeld, 3D in kaart met deze precisiescanners.

Het bronzen beeld Amos aan de Westerschelde

Ook beelden inscannen? Neem contact op!

PelserHartman is specialist in het 3D in kaart brengen van objecten. We hebben veel ervaring met het 3D scannen van beelden. Met onze scandata kan er een exacte kopie van een beeld gemaakt worden, mocht er onverhoopt wat mee gebeuren.

Heb je een project waarbij je onze hulp kan gebruiken? Of wil je meer informatie over onze werkwijze? Neem dan contact met ons.

Het bericht 3d laserscans bronzen beelden Yerseke verscheen eerst op PelserHartman.

De techniek van 3D scannen is zeer geschikt om beelden in kaart te brengen. Op basis van de scandata kan een beeld exact gereconstrueerd worden. PelserHartman heeft in de loop van de jaren veel geëxperimenteerd met de juiste methode om beelden zo goed mogelijk in kaart te brengen. Zo maakten wij enkele jaren geleden een 3D laserscan van het beeld “De Waterjongen” in Zaltbommel.

3D Laserscan beeld De Waterjongen

Wij vroegen ons af wat de meerwaarde zou zijn van het 3D inscannen van beelden en kunstwerken. De eerste scantest maakten wij op het strand van Zaltbommel. Daar staat een beeld van enkele meters hoog. Door deze omvang is het niet mogelijk om het hele beeld accuraat in te scannen met enkel en alleen een handscanner. De relatieve maatvoering zou in dat geval te ver afwijken. Daarom brachten wij in eerste instantie de grote lijnen van het beeld in kaart door gebruik te maken van de C10 van Leica.

De Waterjongen Zaltbommel

Algemene  info over het beeld:

• Standbeeld Waalkade
• Kunstenaar Marcel Smink
• Jaar: 1998
• Titel: De Waterjongen
• Techniek: gewapend aluminium
• Symboliek: Het beeld geeft met zijn linkerhand de hoogte aan waarop de waterkering van Zaltbommel is ontworpen: 8.87 m + NAP.

3D scan beeld met handscanner

Inmiddels kan PelserHartman beelden ook heel goed in kaart brengen met hoge resolutie handscanners. Een zeer hoge nauwkeurigheid voor professionele toepassingen is met 3D handscanners alleen te bereiken in combinatie een coördinaatmeetmachine (CMM). Deze meetsystemen worden ook wel lasertrackers genoemd. De lasertracker plaatst de informatie uit de scandata op de juiste plek in een coördinatensysteem. Hierdoor kunnen wij zeer nauwkeurige scandata leveren. Deze data is onder meer geschikt voor reconstructies, mocht er iets met het beeld gebeuren.

Meer weten?

Wil je meer informatie over het 3D laserscannen van beelden of heb je een project waarbij je onze hulp kan gebruiken? Neem dan contact op.

Het bericht 3d Laserscan beeld strand Zaltbommel verscheen eerst op PelserHartman.