Hoe kun je 4136 unieke constructieonderdelen van 700 meter monumentale stationsoverkappingen demonteren, restaureren, monteren en weer op de exacte locatie terugplaatsen? Met deze vraag klopte Qumey bij PelserHartman aan. Samen bedachten we een slimme oplossing om alle te restaureren elementen exact in te meten, te modelleren in een 3D BIM model en te coderen. Hierdoor is de positie van elk element, maar ook iedere schuinte en scheefstand, digitaal vastgelegd. Na demontage en restauratie kunnen de perronoverkappingen weer teruggeplaatst worden op de exacte originele positie. 

Monumentale perronkappen met grote historische waarde

Onderdeel van de grootscheepse verbouwing van het Centraal Station Nijmegen is het opknappen en restaureren van de historische perronoverkappingen. Deze karakteristieke en monumentale perronkappen zijn meer dan 130 jaar oud. Tijdens de hevige gevechten van Operatie Market Garden in 1944 brandde het station volledig af. Alleen buitenmuren, tunnels en de perronoverkappingen bleven overeind staan. De kappen waren echter wel flink beschadigd. Hoog tijd voor een grondige restauratie en renovatie dus. 

Toekomstbestendig maken Station Nijmegen

Bijna alle perronkappen worden aangepakt. Ze worden gedemonteerd, gecontroleerd en waar nodig gerestaureerd. De grote uitdaging zit hem in het feit dat alle onderdelen na de restauratie weer op precies dezelfde plek moeten komen en weer perfect moeten aansluiten. Een mooie klus voor PelserHartman waarmee we bijdragen aan het eerherstel en toekomstbestendig maken van deze mooie perronkappen. 

Slimme oplossing meten, modelleren en coderen

Samen met Qumey heeft PelserHartman een oplossing bedacht om deze restauratie succesvol en gestroomlijnd te laten verlopen. Wij hebben in het verleden de perronkappen van de stations in Groningen, Leeuwarden en Roosendaal digitaal 3D ingemeten en weten daardoor waar we op moeten letten. Qumey is in de laatste jaren uitgegroeid tot een gedegen partner van railinfra partijen als het gaat om herstel- en renovatiewerk aan spoorbruggen en perronkappen. Onze gezamenlijke ervaring bleek de goede combinatie te zijn om deze puzzel op te lossen. De afzonderlijke puzzelstukken zijn de onderdelen waaruit de perronoverkappingen zijn opgebouwd. Deze werden exact ingemeten en in het coördinatenstelsel geplaatst zodat de stukken na de restauratie weer op de originele positie teruggezet kunnen worden. De codering zorgt ervoor dat ieder onderdeel terug te vinden is. Alle onderdelen kunnen hierdoor als een ‘Ikea-bouwpakket’ weer gemonteerd worden. 

Alles draait om nauwkeurig meten en vastleggen

Met 3D laserscanners en hoognauwkeurige total stations zijn miljoenen metingen uitgevoerd om de perronkappen in detail vast te leggen. Daarnaast hebben we onze meetdata gerefereerd aan het plaatselijk bekendgemaakte coördinatenstelsel. Ieder onderdeel van de overkapping is hierdoor in X-, Y- en Z-richting vastgelegd binnen dit stelsel. Dit is van essentieel belang om alle onderdelen na restauratie weer correct te kunnen terugplaatsen. Het resultaat van alle metingen is een gekleurde pointcloud. Hierop worden alle onderdelen van de overkappingen gemodelleerd.

Modelleren en coderen in BIM-modelleersoftware

De pointcloud van de stationsoverkappingen is de ideale basis om een 3D BIM model te maken. De vorm en afmetingen van alle overkappingsonderdelen zijn als een digitale kopie in de vorm van miljoenen coördinaten vastgelegd. Om deze in de volgende stappen van het restauratieproces bruikbaar te maken voor alle betrokken partijen worden de onderdelen afzonderlijk gemodelleerd in een BIM modelleersoftwarepakket. In dit geval Revit. Dit proces heet scan-to bim. In een 3D BIM model worden niet alleen de vorm en geometrie vastgelegd. Het BIM is ook geschikt om ieder onderdeel te coderen. Ieder object heeft een unieke codering gekregen. En omdat het object is vastgelegd in het coördinatenstelsel is daarmee ook de positie vastgelegd.

Geen copy-paste bij 3D BIM model

Deze opdracht wijkt af van ‘de standaard’ modelleeropdracht waarbij we vaak wat meer schematiseren en gebruik maken van repetitie. Om een werkbaar model te krijgen, worden wanden en vloeren regelmatig ‘recht’ gemodelleerd, ondanks dat we weten dat er een schuinte of scheefstand is. Uiteraard wordt dit vooraf goed doorgesproken met de opdrachtgever. In het geval van het station in Nijmegen zijn we juist wel schuintes en scheefstanden precies gaan modelleren conform de werkelijkheid. Immers moeten de onderdelen na de restauratie weer exact passen en op de originele positie teruggeplaatst worden. 

Zeker geen repetitie!

Op het eerste oog lijkt er veel repetitie te zitten in de constructie. Echter doordat niet alles perfect recht staat en alle knooppunten uniek zijn, is iedere kolom, ligger, koppelingsplaat etc. afzonderlijk gemodelleerd. Weinig copy-paste dus. De doorbuiging van een lange ligger is daarentegen voor deze exercitie van ondergeschikt belang en is daarom niet gemodelleerd. Het gaat voornamelijk om de aansluitingen en natuurlijk om het hoofddoel; zorgen dat alles straks weer past!

Meer dan 4.000 unieke objecten

Wanneer je alle perronoverkappingen achter elkaar zou zetten dan kom je uit op een lengte van meer dan 700 meter aan constructie. Een flinke uitdaging om te meten én te modelleren. Inmiddels zijn er al meer dan 4.000 unieke constructieonderdelen gemodelleerd en gecodeerd. 

Slimme oplossing nodig?

Heb je ook een slimme meet- of modelleeroplossing nodig bij jouw project. Neem contact op met PelserHartman en maak een afspraak. 

Het bericht Exact vastleggen perronkappen Nijmegen en geen copy-paste bij 3D BIM model verscheen eerst op PelserHartman.

De historische sluis Zevenhuizer Verlaat in het Rottemerengebied wordt opgeknapt. In 2022 vond er alvast een grondig onderzoek van de sluis plaats waarbij de sluisdeuren uit de sluis werden getakeld. Advies- en ingenieursbureau Wagemaker uit Rosmalen kreeg de opdracht om het plan van aanpak te maken en de engineering te doen voor de renovatie van de sluis. Om het advieswerk goed te kunnen uitvoeren is een correct model van de bestaande situatie essentieel. Daarom schakelden zij PelserHartman in voor de zogenaamde scan2BIM werkzaamheden. De sluis werd 3D ingemeten met een laserscanner om daarna een 3D BIM Revit model te kunnen maken.

Sluis ‘Het Zevenhuizer Verlaat’

Het Zevenhuizer Verlaat is een schutsluis met puntdeuren tussen de Rottemeren en de Hennipsloot in de provincie Zuid-Holland. De sluis zorgt voor een vaarweg van Rotterdam binnendoor over de Ringvaart naar Gouda. Het Zevenhuizer Verlaat is voornamelijk van belang voor de pleziervaart. Nabij de sluis staat de monumentale Eendrachtsmolen.

Achtergrond van het project

De provincie Zuid-Holland, het hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard, Recreatieschap Rottemeren en de gemeente Zuidplas werken samen om de vaarroute Rotte-Hollandsche IJssel door de Hennipsloot en Ringvaart te verbeteren. Het is de ambitie van de gemeente Zuidplas om de bedieningstijden van de bruggen en sluizen verruimen. Het Recreatieschap Rottemeren en de gemeente Zuidplas zorgen voor steigers, informatiepanelen en passeerplekken. Het hoogheemraadschap zal de sluis Zevenhuizer Verlaat opknappen. De Hennipsloot is reeds uitgebaggerd voor een goede bevaarbaarheid.

Deze verbeteringen dragen bij aan het doel van de provincie om het recreatieve, regionale vaarnetwerk te versterken. Om deze reden ontvangen verschillende deelprojecten binnen de samenwerking financiële steun van de provincie.

Behalve de sluis opknappen, onderzoekt het hoogheemraadschap in hoeverre de bediening van de sluis deels kan worden geautomatiseerd. Ook komt er voor vissen een betere verbinding tussen de Hennipsloot en de Rotte, zodat zij veilig heen en weer kunnen zwemmen.

3D inmeten sluis met laserscanner

Voor dit project is niet alleen de sluis van belang, maar ook de direct omliggende omgeving. Daarbij is het belangrijk voor het ingenieursbureau dat de positie en oriëntatie van de sluis precies klopt. Oftewel, het is belangrijk om te weten hoe de sluis gepositioneerd is in het Rijksdriehoeksstelsel en ten opzichte van NAP. Dat laatste is hier natuurlijk extra van belang in verband met de waterstanden in relatie tot sluisdeuren en de wanden van de sluiskolk. We hebben ervoor gekozen om zowel de sluis als ook de omgeving in het meten met een statische 3D laserscanner. Hierdoor krijg je de meest uitgebreide en nauwkeurige inmeting. Total station en GPS werden gecombineerd om de scandata, oftewel de pointcloud in het juiste coördinatenstelsel te kunnen plaatsen.

3D BIM Revit model

Voor het maken van een goed renovatie- of restauratieplan is het belangrijk om goed grip te hebben op de bestaande situatie. Wanneer we een aanvraag krijgen om een sluis in te meten spreken we eerst met de klant goed af wat het eindproduct zou moeten worden. Daarna bepalen we samen hoe de inmeting uitgevoerd zou moeten worden om ervoor te zorgen dat dit eindproduct gemaakt kan worden. In dit geval maakten wij op basis van de gemaakte gekleurde pointclouddata een 3D Revit BIM model. Dat noemen we ook wel scan2BIM of scan-to-BIM. Op basis van dit model kan Wagemaker verder engineren.

Bruggen, sluizen en infra inmeten

Met behulp van 3D laserscanners, hoog nauwkeurige Total Stations, drones en speciale monitoringstechnieken meet PelserHartman bruggen, sluizen en andere civiele objecten. Heb je zelf een project? Neem dan contact met ons op.

Het bericht Scan2BIM historische sluis Zevenhuizer Verlaat verscheen eerst op PelserHartman.

‘Join the stage’. Dat is het motto van de ontwikkelingsplannen van het VDMA-terrein in Eindhoven. Het centraal gelegen VDMA (Van der Meulen-Ansems)-terrein dat bestaat uit de historische Luciferfabriek (waar Eindhoven zijn bijnaam ‘Lichtstad’ aan dankt), de Zusterflat, de voormalige Ford Garage, de Chauffeurswoning en het omliggende terrein, wordt de komende jaren getransformeerd tot een hypermoderne stedelijke hub. Ontwikkelaar Being en onder andere architectenbureau OMA realiseren de komende jaren 700 woningen, kantoren en 3.500 m2 stadsbos in het gebied. PelserHartman werd door OMA in de arm genomen om het omvangrijke BIM model te maken van de vier historische gebouwen en het omliggende terrein.

Een goed begin..

Ter voorbereiding van het inmeten van de gebouwen en het terrein zijn we uitvoerig om tafel gegaan met OMA. We hebben tot in het kleinste detail uitgevraagd wat de wereldberoemde architect precies nodig had, welk detailniveau het model moest hebben en hoe ze de meetdata wilden gebruiken.

Joost Hartman, Operationeel Directeur van PelserHartman: “Zelden hebben we meegemaakt dat een opdrachtgever zo’n goede, uitgebreide omschrijving gaf van hoe een BIM model in elkaar moest zitten. De Informatie Levering Specificatie (ILS) was tot in de puntjes uitgewerkt. Dat zorgde voor een heel efficiënt en effectief proces.”

OMA’s wens om het model uit te werken in hun eigen OMA BIM template was uiteraard geen probleem voor PelserHartman. Alex Mortiboys, Head of BIM bij OMA, vertelt dat het opbouwen van het model conform hun template grote voordelen voor hen had: “Het gaf meteen duidelijk inzicht in het model dat we ontvingen en we konden er direct op vertrouwen dat de gegevens correct waren. Het model hebben we niet alleen als referentie gebruikt, maar we hebben het daadwerkelijk geïntegreerd in ons design. De meetdata legden zo een solide basis voor de ontwerpfase.”

Hulp bij het maken van design keuzes

Het 3D BIM model in Revit bevat naast de exacte maatvoering conform de werkelijkheid ook informatie over bijvoorbeeld materialen, scheefstanden van de elementen en de constructieve eigenschappen en draagkracht daarvan. Alex Mortiboys: “Deze informatie helpt ons niet alleen bij het ontwerpen, maar ondersteunt ook bij het maken van inhoudelijke keuzes. Het laat bijvoorbeeld zien of we originele gevels kunnen behouden of dat we toch naar andere oplossingen moeten zoeken.”

Prettige samenwerking

De samenwerking werd door beide partijen als erg prettig ervaren. Alex Mortiboys: “PelserHartman begrijpt hoeveel waarde een op maat gemaakt 3D survey model voor het designteam van OMA kan hebben. Ze weten exact wat er nodig is in de design fase en hun afgeleverde product is van hoge kwaliteit. Daarnaast is de samenwerking constructiever en transparanter dan we gewend zijn van andere partijen met wie we in het verleden hebben samengewerkt.”

Joost Hartman vult aan: “Werken met OMA is voor PelserHartman een groot genoegen. Want OMA is één van de beste architectenbureaus ter wereld. Het is voor ons een hele eer om een bijdrage te mogen leveren aan dit prestigieuze VDMA-project. Gedurende de hele samenwerking merkten wij dat onze werkzaamheden en expertise erg serieus werden genomen. Het was fijn dat kwaliteit centraal stond en we zo samen tot een mooi resultaat konden komen. Je merkt dat de bevlogen mensen bij OMA ons vak waarderen. Dat werkt ontzettend motiverend om extra ons best te doen.”

Verder lezen

Benieuwd naar andere projecten met betrekking tot verbouw, renovatie en herbestemming? Lees dan wat wij gedaan hebben voor het Shell C30 gebouw in Den Haag, het Binnenhof, Tony’s Chocolonely Chocolate Circus, de Stevenskerktoren in Nijmegen en het Amsterdam Museum.

3D BIM nodig?

We helpen je graag! Maak een afspraak met PelserHartman voor een vertaling van jouw bestaande situatie in een 3D BIM Model of 2D tekening. Zelf modelleren op basis van onze 3D scans kan natuurlijk ook. Vraag direct een pointcloud offerte aan.

Het bericht OMA neemt PelserHartman in de arm bij ontwikkeling VDMA terrein Eindhoven verscheen eerst op PelserHartman.

De welbekende verkeerstoren van Schiphol was aan een opknapbeurt toe. Maar hoe verbouw je een pand dat 24/7 in gebruik is? Aan Kuijpers de taak om installaties te moderniseren, terwijl er gewoon doorgewerkt werd. Dat vraagt om een zeer goede voorbereiding, waarvoor ze de hulp van PelserHartman inschakelden. 

Modernisering verkeerstoren

Door de toename van het vliegverkeer op Schiphol werd de verkeerstoren wat aan de krappe kant. De negen werkplekken in de toren moesten uitgebreid worden. Dus besloot de Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) de toren een grondige opknapbeurt te geven. Zo besloten ze onder meer het aantal werkplekken uit te breiden van 9 naar 15 en kwam er een nieuw camerasysteem.

Aan Kuijpers de taak om de HVAC installaties in de koepel zodanig aan te passen, dat het aantal werkplekken van de luchtverkeersleiders uitgebreid kon worden. LVNL greep de verbouwing aan om meteen diverse systemen waar de luchtverkeersleiding mee werkt, te laten aanpassen. Op basis van een CFD berekening is ook de luchthuishouding aangepast en een klimaatplafond aangebracht.

3D scannen verkeerstoren voor controle van 3D model

PelserHartman bracht in opdracht van Kuijpers het interieur van het bovenste deel van de verkeerstoren in kaart met 3D scanners. Het integrale ontwerpteam waar Kuijpers onderdeel van was gebruikte de pointcloud van de bestaande situatie om het model aan te vullen, uit te lijnen en te controleren. Zo konden ze de nieuwe indeling heel precies vooraf virtueel ontwerpen. Op deze manier kon het uiteindelijke plaatsen snel en probleemloos verlopen. 

Voor PelserHartman natuurlijk een leuke uitdaging om zo efficiënt mogelijk te scannen. We scanden ‘s nachts, wanneer er aanzienlijk minder vluchten zijn. Doordat we beschikken over meerdere scanners konden we daarnaast verschillende delen van de toren tegelijkertijd inmeten. Met een behulp van een goed scanplan konden we de scanwerkzaamheden binnen de geplande tijd uitvoeren. 

Nooit meer terug naar locatie

Eén van de belangrijkste voordelen van meten met 3D scanners is dat de laserscanner niets overslaat. Je hoeft dus nooit meer terug naar de locatie omdat je wat vergeten bent. In het geval van het 3D scannen van de verkeerstoren Schiphol, waarbij er niet zomaar op ieder moment gemeten kan worden, is dit een zeer belangrijk voordeel. De scandata kan ook voor eventuele andere verbouwingen of onderhoudswerkzaamheden in de toekomst gebruikt worden. 

Meer over PelserHartman

PelserHartman is specialist in 3D meten en tekenen. We brengen jaarlijks vele vierkante meters in kaart. Ben je ook op zoek naar een slimme meetoplossing voor jouw probleem? Lees hier meer over de mogelijkheden van 3D scanning. Wil je graag meer informatie of direct weten wat wij voor je kunnen betekenen? Neem dan contact met ons op. 

Meer van onze projecten kun je bekijken op de pagina Projecten.

Het bericht 3D scannen Verkeerstoren Schiphol verscheen eerst op PelserHartman.

De molen van Goes staat scheef en het gebouw is toe aan restauratie. Rothuizen Architecten maakt de restauratieplannen en schakelde PelserHartman in voor een volledige 3D inmeting en monitoring van het monument. Wij brachten de molen in kaart met 3D scanners en maakten een nulmeting van de bestaande situatie. Hiermee kunnen we eventuele verdere bewegingen of scheefstanden van de molen monitoren. 

Scheve molen van Goes

In 1801 bouwde Pieter Remijn de korenmolen de Koornbloem op de noordwestelijke stadswal van Goes. Het is de enige molen die is overgebleven van de vijf die de stad destijds telde. Inmiddels is het rijksmonument in het bezit van de Gemeente Goes. In het weekend is de molen nog regelmatig in bedrijf en ook toegankelijk voor bezoekers. De molen staat scheef, waarschijnlijk omdat de stadswal waarop het gebouw staat verzakt is.

Restauratie en monitoring verzakking 

PelserHartman bracht in opdracht van Rothuizen Architecten het exterieur en delen van het interieur van de molen in kaart met een speciale 3D scanner. Op basis van de scandata maakte de architect de plannen voor de restauratie. Zo moeten er herstelwerkzaamheden verricht worden aan de gemetselde romp, de stelling, de wieken en de houten vloerbalken. 

Daarnaast maakten we een nulmeting van de bestaande situatie. Een nulmeting is een eerste opmeting van vaste punten en vlakken waaraan we latere metingen kunnen relateren. Op basis van deze eerste meting kunnen we in een later stadium goed controleren of de molen nog verder is gezakt of scheef is gaan staan.

Monitoring van verzakking en andere bewegingen 

PelserHartman kan bewegingen van gebouwen en objecten in de gaten houden. Door monitoring uit te voeren kan elke betrokken partij weten hoeveel de beweging precies bedraagt. Zo kan er op tijd ingegrepen worden, mocht de beweging risico’s met zich meebrengen. Wij zetten verschillende meettechnieken, waaronder 3D scanners, hoognauwkeurige total stations, tilt- en andere sensoren, in voor monitoring. Lees meer over dit onderwerp op de website van PelserHartman België. 

Onze hulp nodig?

Wil je ook de bewegingen van jouw object of gebouw in kaart brengen? Of heb je een andere uitdaging op het gebied van meten en tekenen? Neem dan contact met ons op of kijk hier voor een overzicht van onze 3D meetoplossingen. 

Het bericht Monitoring verzakking molen in Goes verscheen eerst op PelserHartman.

Het voormalige Tropicana gebouw is een icoon in de Rotterdamse binnenstad. Het heeft lang geduurd voor er een duidelijk toekomstplan was voor dit voormalige zwembad. Het gebouw had een tijdelijke gebruiksvergunning, maar nu wordt er dan eindelijk een definitief plan gemaakt.

Dit plan is zeer innovatief, zowel op economisch als op bouwtechnisch/BIM-gebied. Het BIM-model van Tropicana wordt gebruikt in alle fases van de bouw en ook voor maintenance en alle facilitaire zaken. Het betreft een rijk model inclusief materialenpaspoort en alles gaat plaatsvinden volgens de principes van de Blauwe Economie. Een iconisch gebouw en een zeer bijzonder project dus waar PelserHartman met trots aan meewerkte.

Hoofdgebruiker van het voormalige Tropicana-gebouw is BlueCity010. BlueCity010 is een netwerk van ondernemers die hun zakelijke plannen, grondstoffen en reststromen op elkaar afstemmen. Bedrijven als RotterZwam, Kromkommer en de AlohaBar waren al in het pand gevestigd. Nieuwe bedrijven zullen zich in de loop van de tijd hierbij aansluiten. De transitie van zwembad tot multifunctioneel bedrijvencentrum gaat plaatsvinden volgens principes van de Blauwe Economie. Dit is een filosofie die veel lijkt op de circulaire economie, waarin afval de waardevolle grondstof is voor een nieuw proces.

Herontwikkeling voormalige Tropicana-gebouw

Architectenbureau Superuse heeft opdracht gekregen het transitieproces begeleiden. De herontwikkeling van het Tropicana-gebouw gaat verder dan puur het bouwkundig ontwerpen. Superuse heeft een visie neergelegd over hoe ze het gebouw gaan transformeren. Het Tropicana is een icoon en dat willen ze in een bruikbare en waardevolle vorm teruggeven aan de stad.

Om de ontwikkeling van het gebouw in goede banen te leiden was behoefte aan een structuur die de eigenschappen van het gebouw visualiseert. Waar bevinden huurders zich? Wat is het CO2 niveau? (Dit zegt iets over kwaliteit van het binnenklimaat en is een directe koppeling met welbevinden en productiviteit.) We willen iets plaatsen, maar past dat wel? Veel vragen waarop een goed BIM-model antwoorden kan geven en waarbij 3D scanning aan de basis kan staan.

BIM-model Tropicana Rotterdam

Het doel is organisch groeien. Om dit in de juiste richting te kunnen sturen was er behoefte aan een goede basis in de vorm van een model van de ruimte. Superuse heeft daarom Root BV gevraagd een BIM-model te maken van de bestaande situatie. Dit is niet alleen een onderlegger voor de verbouwing, maar ook een basis voor het facility management en de toekomstige evolutie van het gebouw.

Het model wordt gebruikt om stromen te visualiseren. Zo wordt duidelijk waar bijvoorbeeld een overschot aan energie of afval/grondstof is. Bedrijven produceren een reststroom die nu afval is, maar die voor anderen een interessante grondstof kan zijn. Het BIM-model brengt dus naast de geometrische vorm ook het ruimtegebruik en reststromen als energieverbruik en afval in kaart. Om waardevolle conclusies te kunnen trekken over deze aspecten is het van belang om een correcte basis van het gebouw te hebben. Na de huidige verbouwing zal het IFC BIM-model in een lichtere SlimBIM-versie gebruikt worden voor facilitymanagement op slimbuilding.nl.

3D scan voor BIM-model Tropicana

Grip krijgen op de organisch gevormde structuur van het Tropicana-gebouw is niet makkelijk. De muren lopen op de meeste plekken niet evenwijdig. Omdat het gebouw een zwembad is geweest is er op veel plaatsen sprake van afloop in het horizontale vlak. Het is onmogelijk hier handmatig een correcte weergave van te maken. PelserHartman werd daarom gevraag een 3D scan van het gebouw te maken, aangevuld met HDR-fotografie. Dit leverde een gekleurde pointcloud op die als basis diende voor het door Root gemaakt BIM-model. De architect kan hiermee maatvaster werken. Dit gaat verspilling tegen, omdat er minder fouten gemaakt worden. Het accuraat in kaart brengen heeft geresulteerd in hergebruik van stalen balken van de constructie. Ook werd duidelijk dat 170 meranti kozijnen van een oud gebouw uit de buurt prima hergebruikt konden worden in de binnenruimtes.

Over BlueCity010

BlueCity heet BlueCity omdat het gebouwd is op de Blauwe Economie. De basis van de Blauwe Economie ligt in de natuur; het is een andere manier van economisch denken. Binnen de Blauwe Economie wordt in de basisbehoeften voorzien met wat lokaal voorhanden is. De Blauwe Economie gaat uit van samenwerking in plaats van concurrentie. In een blauw businessmodel worden er altijd verschillende inkomensstromen gegenereerd, bijvoorbeeld door output (lees: afval) van het ene proces te gebruiken als input voor een ander proces – precies zoals de natuur werkt. Meer over het proces van BlueCity en de Blauwe Economie lees je hier.

Over Superuse

Superuse staat bekend om hun oogstkaart. Dit is een proces waar ze in de omgeving van het project zoeken naar materiaal. De motivatie hierachter is om onder andere een kleinere CO2-footprint te krijgen. Dit levert op ontwerpgebied interessante resultaten op, doordat ze elementen uit hun context trekken. Ze kijken naar spullen die ze kunnen bemachtigen en maken daar architectuur van. Meer over het proces van Superuse lees je hier.

Over Root BV

Root BV is de gebouwinformatiespecialist. Het bureau levert diensten rondom het bouw informatie model vanuit openBIM. Ze richten zich op het leveren van gereedschappen die gericht zijn op het type werkzaamheden van de gebruiker, in plaats van iedereen dezelfde (vaak zware) software te laten gebruiken. Bouwkundige partijen krijgen zware, extreem accurate BIM-modellen. Facilitymanagers hebben daarentegen genoeg aan lichte SlimBIM-modellen met een lager detailniveau. Op deze manier wordt de meerwaarde van BIM in de praktijk veel beter verwezenlijkt. Meer over de werkwijze van Root BV lees je hier.

Root BV en PelserHartman werkten de afgelopen jaren samen aan meerdere projecten op gebied van 3D scanning en BIM. Samen doen we nu onderzoek om processen hierin te verbeteren en te versnellen.

Het bericht 3D scan voor BIM-model herontwikkeling Tropicana Rotterdam verscheen eerst op PelserHartman.

De schouwburg Kunstmin in Dordrecht is door PelserHartman volledig in kaart gebracht. We maakten een 3d-meting van de grote zaal en het podiumgedeelte vanuit 24 posities om een full scan te krijgen van waarop ieder schroefje te zien is. De scans vormen de basis voor het maken van technische 2D-tekeningen.

3d-meten Schouwburg Kunstmin Dordrecht

Schouwburg Kunstmin heeft zalen en trappen vol gebogen vormen. Weinig tot niets is recht. Het is natuurlijk heel belangrijk dat alle hoeken van het podium ten alle tijden goed te zien zijn vanuit alle mogelijke posities van zitplaatsen. Het zicht moet nog steeds perfect zijn na de grote verbouwing en renovatie van de zaal en het podium. 3d-meten is de oplossing om grip te krijgen op de invloed van geplande wijzigingen en inzicht te krijgen in alle zichtlijnen. Maar hoe maak je nou een goede 3D uit zoveel gebogen vormen? En hoe meet je het verloop en structuur van het plafond? Dat is een hele moeilijke opgave.

Goed zichtlijnen voor alle theaterbezoekers

PelserHartman bracht alle belangrijke ruimtes in kaart en leverden de onderleggers voor de volledige verbouwing, de renovatie en de theater-adviseurs. We brachten onder meer de zichtlijnen in beeld. Op deze manier weet men zeker dat iedere toeschouwer straks alles goed kan zien. Daarnaast kan met zekerheid worden vastgesteld, dat alle nieuwe voorzieningen van de verbouwing zullen passen binnen de bestaande schil.

Snede uit pointcloud

De afbeelding hieronder laat een snede uit de pointcloud zien. We maken sneden uit de scans als basis voor doorsnedetekeningen en plattegronden. We doen dit met speciale software en zware computers met veel rekenkracht. Dat is nodig want de scanbestanden zijn vaak enkele gigabites groot. De samengevoegde pointcloud van De Kunstmin telt zelfs 6 gigabite. En dat is moeilijk direct in te laden in een CAD-pakket.

Meer weten?

PelserHartman heeft veel ervaring met het 3D scannen van theaters, musea en andere culturele instellingen. Zo brachten we het Rembrandthuis in Amsterdam in kaart. Wil je meer informatie of heb je een project waarbij je onze hulp zou kunnen gebruiken? Neem dan contact met ons op.

Het bericht 3d-meten Schouwburg Kunstmin te Dordrecht verscheen eerst op PelserHartman.

In het centrum van ‘s-Hertogenbosch is de grootste binnenstedelijke verbouwing van Nederland bezig in het Gasthuiskwartier. Met ‘het zwerfgebied’, een hoekje begrensd door de Binnendieze wisten veel ondernemers zich geen raad. Hier mocht Thomas Kemme Architecten een project ontwikkelen waarbij de focus ligt op ruimtelijke relatie tussen het nieuwe gebied en de oude stad. PelserHartman heeft in opdracht hiervoor een 3D scan van de brug en de kade van de Binnendieze gemaakt.

Gasthuiskwartier, ‘s-Hertogenbosch

In 2011 werd besloten dat het Groot Ziekengasthuis (GZG) plaats zou maken voor projectontwikkeling. Het terrein, ondertussen bekend als het Gasthuiskwartier, ondergaat in de aankomende jaren een transformatie. Het moet een bloeiend gebied voor wonen, werken en winkelen worden. Het gebied zal na de verbouwing bestaan uit een beleving van ruimtelijke kwaliteit waarbij oude en nieuwe woningen, monumenten en moderne architectuur elkaar aanvullen. In 2014, voordat het Groot Ziekengasthuis gesloopt werd, heeft PelserHartman dit GZG-terrein al ingemeten. PelserHartman documenteerde het gebied, het straatwerk en de gebouwen met behulp van 3D laserscantechnieken.

Ontwikkeling nieuwbouwwoningen

Een van de partners van PelserHartman, Thomas Kemme Architecten, ontwerpt al meer dan 20 jaar bouwprojecten die naast hun functionaliteit, vooral ook bijdragen aan hun omgeving. Ze zijn gevraagd om mee te werken aan nieuwbouw in het zwerfgebied. Hierbij was de opgave een beleving van ruimtelijke kwaliteit te realiseren tussen de nieuwbouw enerzijds en de poort aan de Gasthuisstraat, de historische brug en de nieuwe brug ‘achter het Vuurstaal’ anderzijds.

Scan Binnendieze & poort aan de Oude Gasthuisstraat

Om een betrouwbaar ontwerp te leveren voor het project heeft Thomas Kemme Architecten Pelserhartman ingeschakeld om de muur van de Binnendieze op te meten. Voor dit project heeft PelserHartman met de high-end 3D scanner Leica P40 op verschillende posities gescand. Deze losse posities zijn vervolgens verwerkt tot een grote pointcloud, waar vervolgens orthofoto’s van gemaakt zijn. Uit de uitgevoerde metingen kwam naar voren dat een knik in deze muur, samen met twee ramen, bijna 290 centimeter dichter bij de poort aan de Gasthuisstraat lag dan op de kadastrale onderleggers te zien was. Ondanks dat kadastrale onderleggers over het algemeen niet extreem nauwkeurig zijn, is dit een opvallende uitschieter.

PelserHartman brengt veel monumentale gebouwen met behulp van 3D laserscantechnieken in kaart voor renovaties. Alleen in Den Bosch brachten wij al meer dan 50 historische gebouwen en gebieden in kaart. Zo hebben we eerder al een ander deel van de Binnendieze ingemeten.

Contact

Wil je meer weten of heb je een interessant project waar je onze hulp bij kan gebruiken? Neem dan contact met ons op.

Het bericht 3D scan Binnendieze & poort Oude Gasthuisstraat verscheen eerst op PelserHartman.

De voormalige strafgevangenis aan de Havenstraat in Amsterdam wordt de nieuwe huisvesting van de British School Amsterdam. Atelier PRO, Van Hoogevest Architecten en Buro Sant en Co kregen de opdracht om deze herbestemming te realiseren. PelserHartman werd gevraagd om de gevangenis 3D in te scannen. De architecten verwerken de pointclouds zelf tot een 3D model.

Gevangenis wordt British school of Amsterdam

Atelier PRO heeft samen met Van Hoogevest Architecten en Buro Sant en Co de opdracht voor de British School Amsterdam gewonnen. The British School of Amsterdam (BSA) is momenteel op drie verschillende plekken in Amsterdam gehuisvest. Voor de toekomst wil BSA over één gebouw beschikken waarin de verschillende vier scholen (Early Years, Infant, Junior and Senior) samenkomen. Bij voorkeur een gebouw met karakter en historie. Deze wens hebben ze gerealiseerd met de aankoop van de voormalige strafgevangenis aan de Havenstraat 6. Dit gebouw is ontworpen en gebouwd in de periode 1888 tot 1891 naar ontwerp van W.C. Metzelaar, rijksingenieur-architect voor gevangenisgebouwen. De BSA verwoordt de opgave voor ons als architecten zeer beknopt als volgt: “De functie van het gebouw waar iedereen uit wil om te draaien naar een school waar iedereen wil blijven”. (Bron: website Atelier Pro).

Grip op maatvoering door 3D scan gevangenis

Maten in het werk te controleren?

Natuurlijk zijn er weer eens geen correcte tekeningen van de bestaande situatie beschikbaar. Maar stel voor dat deze er wel waren, dan hadden we waarschijnlijk nog steeds niet genoeg informatie om een correct 3D model te maken. Een goede maatvaste 3D onderlegger staat bij herbestemming aan de basis van een goed ontwerp. Maar moeten we wel een 3D scan van de gevangenis maken met dure laserscanners? Zo’n gebouw heeft toch ontzettend veel repeterende vormen en een symmetrische opbouw? Allemaal hele logische vragen en veronderstellingen natuurlijk.

Wij weten inmiddels wel dat ook dit soort gebouwen vol zit met verassingen en ogenschijnlijke symmetrie. Bij traditionele meetmethoden maken we zelf met onze eigen ogen beslissingen inzake symmetrie, repetitie en scheefstanden. De kwaliteit van een dergelijke inmeting wordt bepaald door de vaardigheden en scherpte van de persoon die meet op locatie. We hopen dat hij of zij een goede dag heeft en niet met het verkeerde been uit bed is gestapt. Wie steekt zijn hand in het vuur voor de maatvoering? Niemand.

3D scan gevangenis: Duurzaamheid bij inmeten

Wat we doen, moeten we meteen goed doen. Ook in het land van meten en scannen bestaat het begrip duurzaamheid. Daarbij hoeven we ons bij veel projecten niet meer af te vragen wat de beste en de goedkoopste methode is. Natuurlijk is dat 3D scanning, als je maar werkt met goed gereedschap en dus high-end scanners. De belangrijkste hoofdmaatvoering van een gebouw zoals de voormalige gevangenis is binnen enkele dagen volledig en zeer accuraat vastgelegd. Wat ons betreft mag het nieuwe inbouwpakket en de kozijnen geprefabriceerd worden op basis van onze data. Daar steken wij de handen graag voor in het vuur!

Ook 3D scannen?

Kun je onze hulp gebruiken bij jouw project? Dat kan! Neem direct contact met ons op. Wil je liever zelf leren werken met 3D scanners? Wij bieden verschillende soorten trainingen aan voor mensen met en zonder voorkennis.

Het bericht Gevangenis Amsterdam wordt ingescand voor herbestemming verscheen eerst op PelserHartman.

De meest bijzondere 19e-eeuwse oranjerie van Nederland ligt in Hydepark. Deze bracht PelserHartman in samenwerking met Van Hoogevest Architecten 3D in kaart. PelserHartman maakte de 3D inmeting en begeleidde Van Hoogevest in het maken van een 3D Revit model voor de restauratie. Daarnaast leverden we ook een terreintekening en een set bouwkundige 2D tekeningen die als onderleggers dienden voor het maken van de plannen.

In slechte staat met veel ontbrekende elementen

De oranjerie heeft zwaar achterstallig onderhoud. Vele karakteristieke elementen zijn verwijderd of zwaar beschadigd. De zinken hogels op de geprofileerde ribben van de koepel zijn verwijderd net als de kam op de tamboer. De originele zinken leien op de koepel moesten plaats maken voor bitumen varianten. De teakhouten ramen en kozijnen zijn aangetast, hebben openstaande verbindingen en slecht schilderwerk. Er is veel schade aan wanden en plafonds door lekkages, waardoor veel stucwerk loslaat. Er zijn aardig wat later aangebrachte kozijnen, dichtgemetselde deuren en slecht gefundeerde wanden met scheuren.

Grondige restauratie eclectische oranjerie

Het is tijd geworden voor een grondige restauratie waarvoor opdrachtgever ‘Protestantse Kerk Nederland’ een team van bedrijven heeft samengesteld die veel ervaring hebben met dit soort projecten. PelserHartman maakte met ondersteuning van aannemer De Vree en Sliepen een hoogwaardige 3D inmeting met 3D scanners. De scandata werd gebruikt voor het maken van een 3D Revit model voor de restauratie. Dit model vormde de basis voor het maken van een set 2D werktekeningen. Deze dienen vervolgens weer als onderlegger voor het maken van de plannen van Van Hoogevest Architecten. Daarnaast maakten we nog een aantal orthofoto’s om maximaal inzicht te geven in de werkelijke verschijning van gevel en versieringen. Na de opknapbeurt, die begin 2017 gereed zou moeten zijn, moet de oranjerie onderdak bieden aan een zeer hoogwaardige kantoor- of zorgfunctie.

Landgoed Hydepark Doorn

De oranjerie staat op landgoed en conferentiecentrum Hydepark in Doorn. Het conferentiecentrum is eigendom van de Protestantse Kerk Nederland. De oranjerie is het grootste van de bijgebouwen die behoorden bij het buitenverblijf van de familie Van Loon op Hydepark, gesticht in 1860. Het hoofdgebouw  – een soort paleis – ging in vlammen op in WOII, kort nadat de geallieerden het bombardeerden omdat de Duitse Arbeidseinsatz er kantoor hield.

Na de oorlog kocht de Hervormde Kerk het landgoed en bouwde er een conferentiecentrum, onder meer om er dominees op te leiden. De oranjerie – naar verluidt ook kortstondig onderkomen van de allereerste Nederlandse kroepoekfabriek – werd verhuurd voor feesten, aan (kerkelijke) ondernemingen en de laatste jaren vooral aan zzp’ers.

Omschrijving door RCE:

Een aan de Hydeparklaan gelegen 19de-eeuwse oranjerie in eclectische stijl met Lodewijk XIV invloeden, van een bouwlaag op rechthoekige plattegrond onder een plat dak. De bescherming van het object richt zich uitsluitend op de voorgevel. Zij- en achtergevel zijn door ingrijpende wijzigingen niet beschermenswaardig evenals het interieur dat tegenwoordig in gebruik is als kantoor. De voorgevel heeft een symmetrische indeling en is negen traveeën breed, die met uitzondering van het midden travee met een rondboog zijn opengewerkt. De eerste, vijfde en negende travee worden door een koepel(s) bekroond, die met imitatie bitumen leien of singels zijn gedekt. Op de middelste en grootste koepel is een achtzijdige lantaarn geplaatst, die bekroond wordt door een beeld van de godin Flora en twee putti. De twee buitenste koepels worden bekroond door een lantaarn met vierkante grondvorm.

De gevel is uitgevoerd in zandsteen en rijk bezet met pilasters, lisenen met imitatie voegen, cordonlijsten, rocaille motieven en getoogde frontons. De fries, penanten, frontons, sluitstenen, kapitelen en vensteromlijstingen zijn gedecoreerd met florale motieven, vooral acanthusbladeren. De gevel tussen de koepels is bekroond door een balustrade bestaande uit een hekwerk met balusters tussen pijlers, waarbij op de zwaardere pijlers vazen geplaatst zijn. Voor de oranjerie ligt een verdiepte kleine geometrische tuin die door een laag struikgewas omzoomd is. In het midden ligt een vijver met een vierkant grondplan met aan iedere zijde een kleine halve cirkel. In het verlengde van de middenas van de oranjerie en de tuin ligt een berceau die enige jaren geleden is gerestaureerd.

Waardering Oranjerie Hydepark Doorn

De 19de-Eeuwse ORANJERIE is in cultuurhistorisch opzicht van algemeen belang vanwege:

• de ouderdom van het pand
• vanwege de functionele en ruimtelijke relatie met de aanleg van de buitenplaats
• door de redelijke mate van gaafheid
• architectuurhistorische waarden
• kenmerkende ligging binnen het park
• vanwege de ensemblewaarde binnen de buitenplaats Hydepark.

3D model restauratie

Een 3D model kan een zeer goede basis zijn om restauratieplannen op te baseren. Ben je benieuwd of PelserHartman jou kan helpen met jouw project? Neem dan contact op!

Het bericht 3D model Oranjerie Hyde park voor restauratie verscheen eerst op PelserHartman.

Het expositiepaviljoen van Jan van Hoof Galerie in Den Bosch staat aan de rand van het Bossche Broek, de polder die tot aan het stadshart reikt. Deze prachtige locatie blijft iedere bezoeker verbazen met zijn bijzondere lichtinval en uitzicht. Architect Thomas Kemme vroeg zich af of deze bijzondere fysiek ruimtelijke ervaring ook virtueel ‘te vangen’ is. Met nieuwe 3D scantechnieken zou de potentie van het gebouw ook gecommuniceerd kunnen worden met geïnteresseerde partijen buiten de stad, bijvoorbeeld aan de andere kant van de wereld.

Jan van Hoof Galerie: volwaardig museum in een notendop

Architect Thomas Kemme ontwierp de Jan van Hoof Galerie te ‘s-Hertogenbosch. Het paviljoen staat er na 15 jaar nog als nieuw bij. Gegoten met witte cement, licht de ‘schone beton’ robuust op in het landschap. Magistraal is de ligging aan de polder en rivier de Dommel. Binnen is de menging van daglicht favoriet. ‘Een volwaardig museum in notendop’ schreef Hilde de Haan destijds in de Volkskrant over het ontwerp.

Lastige ontwerpuitdaging

De galerie ligt pal aan de Dommel en heeft daverend uitzicht over het Bossche Broek, een polder die nog aan de oude stad grenst. Voorafgaand aan de bouw in 2000 werd architect Thomas Kemme geconfronteerd met tegenstrijdige wensen: grote wandvlakken maken om werk te tonen én het panorama op de weidse polder bewaren. Achter de witte villa is met haaks geplaatste betonschijven een klein paviljoen gemaakt. Bestaande aanbouwen werden hiervoor gesloopt en het witte ‘béton-brute’ gebouwtje is losjes tegen de oude achtergevel geplaatst. Net als de bestaande villa heeft de uitbreiding forse overstekken; een laad- en losperron met luifel en een kolossaal lichtvenster tonen daarmee de inwendige structuur van het paviljoen.

Bijzondere fysieke ervaring

De galerie zelf is een ervaring op zich. Bij binnenkomst wordt eerst het uitzicht ontnomen, om de bezoeker met een klein venster naar achteren te lokken. Onderweg ontvouwen zich nieuwe vergezichten, en ontdekt men links en rechts nieuwe ruimten via welke je kunt dwalen naar het souterrain en naar beeldentuin en patio. Plaatselijk blijven wanden los van de grond, zodat je de rivier ziet, of is de constructie royaal open. Door een groot venster wordt de ruimte overgoten met licht, is er zicht op de Sint Jan, en andersom gezien is de expositieruimte herkenbaar vanuit de stad.

Onderzoek 3D simulatie gebouw en collectie

Omdat het gebouw na 15 jaar nog steeds tot de verbeelding spreekt, bespraken Thomas Kemme en PelserHartman of het mogelijk is de bijzondere fysiek ruimtelijke ervaring ook te vertalen naar een virtuele omgeving. In het algemeen doen foto’s de ruimtelijke beleving van bijzondere musea geen volledig recht. Wellicht kan een fotorealistische 3D viewer dat wel. Kemme’s vraag aan PelserHartman richt zich specifiek op wat de rol zou kunnen zijn van 3D scanning voor visualisatie van gebouw-interieur en omgeving. “We kunnen toch simulaties maken van een expositie in de galerie, met zicht op de Sint Jan, en die bespreken op afstand?” was daarbij een van de vragen.

Inmeten als een museum

PelserHartman start binnenkort met het maken van verschillende inmetingen, opnamen en producten om er achter te komen wat waardevol is voor de architect, de galeriehouder en de potentiële exposanten. We onderzoeken in hoeverre de ruimtelijke beleving van de galerie in het rivierlandschap nu ook echt digitaal toegankelijk gemaakt kan worden, en starten met het 3D inscannen van het interieur, met schilderijen-en-al. De materie van het paviljoen zal in deze meetkundige scans fotorealistisch zichtbaar gemaakt worden.

Musea inmeten

PelserHartman heeft veel ervaring met het 3D in kaart brengen van musea. Zo maakte we een 3D scan van onder meer het museum het Rembrandthuis en het Anne Frank Huis. Ook droegen we bij aan het 3D model van Rietveld Schröderhuis. Meer weten over het inmeten van musea? Neem contact met ons op.

Het bericht 3D scantest Jan van Hoof galerie van Thomas Kemme verscheen eerst op PelserHartman.

PelserHartman is partner voor laser scanning in een bijzonder project; een filmproductie in de deeltjesversneller in CERN, met de titel: Symmetry. Ruben Van Leer is de eerste kunstenaar en filmmaker ter wereld die een dans- en muziekfilm mag opnemen op deze unieke locatie, 100 meter onder de grond. Met dansers van het Nederlands Danstheater en sopraan Claron McFadden. PelserHartman scant de grootste machines 3D in met de scanner 5010C van Z+F (Zoller und Fröhlich). De data wordt gebruikt voor de ontwikkeling van de animaties en special effects. Ook gebruikt Ruben van de Leer delen van de scans in de film. 

Training 3D laser scanning voor CERN

De deeltjesversneller in CERN kan slechts enkele malen door een beperkte groep mensen bezocht worden. Daarbij is de tijd die men door mag brengen op locatie onder de grond zeer beperkt. Ruben van Leer bedacht samen met PelserHartman een alternatief plan om de tijd op locatie zo efficiënt mogelijk te benutten. PelserHartman trainde de maker van de animaties (Jurrien Steenkamp) in het werken met een high-end phase scanner. Zo kon hij zelf delen van de deeltjesversneller scannen.

Partnership met PelserHartman

PelserHartman maakt dagelijks praktische oplossingen op het vlak van 3D meet- en tekenwerk voor bijzondere projecten van onze klanten en partners. In ons partnerprogramma begeleiden we bedrijven die zelf willen starten met 3D laserscanning en pointcloud-modelleren. Meer informatie over dit onderwerp vindt u op de pagina Partner van PelserHartman.

Het bericht Laser scanning in CERN voor film Symmetry verscheen eerst op PelserHartman.

Een van onze samenwerkingen is met Universiteit Utrecht. PelserHartman is ambassadeur van de Dutch Open Telescope die gebouwd is op het eiland La Palma. Wij zijn gestart met een Valorisatietraject en Open Technologieprogramma om bestaande technieken van de telescoop te gebruiken in de markt van de bestaande gebouwen. We doen dit samen met de mensen van de universiteit Utrecht. Zij hebben de bestaande DOT (Dutch Open Telescope) met al zijn innovatieve technieken bedacht en ontwikkeld.

Samenwerking Universiteit Utrecht

Wij zijn op zoek naar betere methoden en systemen om te kunnen meten. Daarom zijn wij een samenwerking aangegaan met de universiteit Utrecht. Hierdoor zijn we in staat om betere meettechnieken en methoden te ontwikkelen. Het project wordt aan de zijde van de universiteit geleid door Dr ir. Rob H. Hammerschlag.

In mei 2011 zijn wij gestart met een onderzoekstraject inzake de technieken van fotogrammetrie en laserscanning. Naast een nieuw meetsysteem willen wij tevens betere hulpmiddelen ontwikkelen, zodat bestaande meetmethoden een beter resultaat opleveren. Wij onderzoeken op dit moment bijvoorbeeld de mogelijkheden om een mobiele constructie te realiseren die het centrum van het meettoestel kan verplaatsen naar een positie boven het aardoppervlak die betere meetresultaten oplevert. Het principe van de constructie van de Dutch Open Telescope is het eerste uitgangspunt om tot een constructie te komen die kan leiden tot een dergelijke verhoogde meetpositie.

PelserHartman en de Dutch Open Telescope

Activiteiten van universiteiten zijn vaak niet tastbaar voor de leek. Veel mensen begrijpen niet waarom er zoveel geld en tijd omgaat in onderzoeksprojecten. Daarom maken we een openbare website voor dit project met actuele informatie, films en foto’s. We maken een documentaire van het hele project en laten continu zien wat we doen.

De universiteit Utrecht beschikt over wetenschappers van een erg hoog niveau. Ze bedenken de beste technieken en oplossingen. De Dutch Open Telescope lijkt een eenvoudig toestel men een simpele constructie. Deze toren zich echter bomvol met slimme technieken die speciaal ontwikkeld zijn voor deze telescoop. Wij laten de komende tijd zien wat er achter de schermen gebeurt en geven de mooiste technieken een nieuwe functie en een plaats in de markt.

De DOT; Dutch Open Telescope

De Dutch Open Telescope (DOT) is een innovatieve telescoop voor het waarnemen van de zon met buitengewone scherpte. Het is de pionier voor het open telescoop principe. Een stalen open vakwerk toren van 15 m hoogte brengt de telescoop boven de temperatuurgestoorde luchtlaag vlak bij de grond. De structuur rond de grote optische bundels in de telescoop is ook een open vakwerk. De vrije stroming van de lucht door dit vakwerk zorgt voor een homogene temperatuur van de lucht in de lichtbundels, noodzakelijk voor de bijzondere scherpte van de zonsbeelden.

Lees het verhaal van de Dutch Open Telescope verder op de pagina De Dutch Open Telescope op La Palma.

Speuren naar de geheimen van de zon met de DOT op La Palma

De Dutch Open Telescope (DOT) is een innovatieve telescoop voor het waarnemen van de zon met buitengewone scherpte. Het is de pionier voor het open telescoop principe. Een stalen open vakwerk toren van 15 m hoogte brengt de telescoop boven de temperatuurgestoorde luchtlaag vlak bij de grond. De structuur rond de grote optische bundels in de telescoop is ook een open vakwerk. De vrije stroming van de lucht door dit vakwerk zorgt voor een homogene temperatuur van de lucht in de lichtbundels, noodzakelijk voor de bijzondere scherpte van de zonsbeelden.

Een koepel van sterk tentdoek, strak gespannen tussen stalen bogen, beschermt de telescoop wanneer niet wordt waargenomen. Deze koepel is geheel open te vouwen op het platform van de open toren. Openen en sluiten gaat motorisch in enkele minuten. Dit is ook bij harde wind nog mogelijk, noodzakelijk omdat dan nog goede zichtomstandigheden met scherpe zonsbeelden voorkomen.

Extreme stijfheid van de telescoop en toren tegen windkracht is een vereiste voor deze waarnemingen met hoge resolutie, omdat minimale trillingen van de constructie reeds zichtbaar zouden zijn in het beeld. Belangrijke technische ontwikkelingen op het gebied van stijve vakwerken en drijfwerken hebben geleid tot een trillingsvrije constructie zonder schudden in de wind.

De DOT staat op La Palma, het meest noordwestelijke Canarische eiland. De locatie bevindt zich op een hoogte van 2350 m op het terrein van de Sterrenwacht “Observatorio del Roque de los Muchachos”. De omstandigheden voor scherpe beelden zijn daar bijzonder gunstig: hoge ligging boven de wolken, afgeschermd tegen negatieve weersinvloeden van beneden en de hoge luchtlagen zijn op deze subtropische breedte van 29º stabiel met weinig straalstromingen.

Observatorio del Roque de los Muchachos (ORM), de Dutch Open Telescope (DOT) tussen de andere telescopen: In de grote koepel is de William Herschel Telescope (WHT) met een 4,2 m spiegel voor nachtwaarnemingen. Rechts daarvan is de open DOT. Geheel rechts de Swedish Solar Telescope (SST) volgens het oudere vacuüm principe. In het SST gebouw is de DOT waarneemkamer met de beeldschermen. Het kleine huis links onder herbergt een meridiaankijker voor het meten van sterposities, de Automatic Transit Circle (ATC) en de computer voor de beeldverwerking van de DOT.

Sinds de opening in oktober 1997 door Prins Willem-Alexander heeft de DOT zich ontwikkeld tot een instrument, dat films maakt van de bewegingen in de zonneatmosfeer met een unieke scherpte van constante kwaliteit tijdens meerdere aaneengesloten uren. Geleidelijk zijn steeds meer camera’s geïnstalleerd, die ieder de zon in een specifieke kleur licht – spectraallijn – waarnemen. Het licht van zo’n spectraallijn komt uit een bepaalde hoogte in de zonneatmosfeer. Met de hoge resolutie films van licht in meerdere hoogtes in de zonneatmosfeer wordt een 3-dimensionaal beeld van de bewegingen in de zonneatmosfeer verkregen (tomografie). Hiermee heeft de DOT een bijzondere plaats in de zonnewaarnemingen verkregen. Een groot deel van het jaar worden in campagnes van enkele weken, samen met andere instrumenten, vanaf de grond en in de ruimte, allerlei verschijnselen op de zon waargenomen.

Links: De DOT is aan het waarnemen. De telescoop staat geheel vrij op het platform van de open toren.
Rechts: Prins Willem Alexander en de President van de Canarische Eilanden openen de DOT.

Links: De telescoop is super stijf tegen windvlagen. De spiegel zit op deze foto verborgen boven de aandrijfstructuur. Het vakwerk rond de invallende zonnebundel is geheel open. Bovenin is het felverlichte primaire zonnebeeld zichtbaar.
Rechts: De DOT met gesloten koepel van sterk, strak gespannen tentdoek. IJsvorming schaadt de koepel niet.

De zon is de warmtebron voor het aardse leven. Deze zon is helemaal niet zo netjes constant. Ze heeft met haar variaties in uitstraling van licht, deeltjes en magneetveld een fundamentele invloed op het aardse klimaat, op korte perioden van dagen tot ijstijden over honderden en duizenden jaren.

De zon is in haar gedrag van variaties nog lang niet begrepen. Voor het ontrafelen en begrijpen van dit gedrag zijn veel waarnemingen over vele jaren nodig. Zo vertoont de zon een belangrijke variatie in haar activiteit met perioden van ongeveer 11 jaar – eigenlijk een dubbele periode van 22 jaar door ompoling van het magneetveld elke 11 jaar. Bij hoge activiteit zijn er zonnevlekken met daaromheen lichtere gebieden waaruit meer straling en stromen van deeltjes komen met ook van tijd tot tijd heftige uitbarstingen van straling en deeltjes, de zonnevlammen. Sterke, energierijke magneetvelden en schokgolven zijn de bron van deze activiteit.

Het blijkt, dat aan het oppervlak van de zon deze energierijke gebieden hun oorsprong vinden in hele kleine gebiedjes van geconcentreerde energie, naar buiten uitwaaierend via de zonneatmosfeer. Hier blijkt de DOT met zijn hoge constante scherpte in films een essentiële functie te vervullen voor verdere studie.

De zon is in feite een ster, de enige zo veel dichterbij, dat we haar gedrag in detail kunnen bestuderen. De zonnestudie is daarmee tevens een belangrijke schakel voor het beter begrijpen van de processen in andere sterren.

De DOT is een bijzondere technische ontwikkeling, die in Nederland heeft plaatsgevonden. Ontwerp en bouw zijn gerealiseerd door het Sterrekundig Instituut van de Universiteit Utrecht, departement Natuur & Sterrenkunde, Faculteit Bètawetenschappen, in samenwerking met de werkplaatsen van de Utrechtse Fysica en de TU Delft. Verschillende Nederlandse bedrijven hebben eveneens een belangrijke rol gespeeld in de technische research nodig voor de realisatie. De instrumentele ontwikkelingen voor de DOT zijn in belangrijke mate gefinancierd door de Technologiestichting STW, de Nederlandse Onderzoekschool voor Astronomie NOVA en enkele subsidies van NWO (Nederlands Wetenschappelijk Onderzoek). De financiering van het zonnefysisch onderzoek gebaseerd op de waarnemingen verkregen met de DOT zijn sterk ondersteund door subsidies van de Europese Unie voor postdoc– en promotie posities en waarneemprogramma’s in het kader van internationale samenwerking. Bijdragende particuliere fondsen zijn de Stichting Optisch Zonneonderzoek in Utrecht (SOZOU), de Stichting N. van Ballegooijenfonds en het Pieter Langerhuizen Lambertuszoon Fonds.

Bron: Dr. ir. Rob H. Hammerschlag van de Universiteit Utrecht

Aanvraag lichtgewicht toren Dutch Open Telescope

De aanvraag voor de ontwikkeling van een licht gewicht toren is goedgekeurd door Stichting Technologie Wetenschappen. Hieronder leest u de toelichting op het programma.

Towers for civil-engineering, geodetic and geologic applications

(dr. R.H. Hammerschlag)

Landscape and buildings can be explored and measured with small telescopes, theodolites, levelling instruments and laser scanners. Location of these instruments on higher positions strongly improves the accuracy of the measurements because of avoidance of the optical-ray disturbances by the thermal unstable air in the direct neighbourhood of the ground. Open site-test towers as proposed are better than solid ones due to less thermal disturbance of the air around the instruments on the tower platform. Bouwstudio PelserHartman, is strongly interested in this application and will contribute by extensive tests to show the value of the open tower for these types of measurements.

Open Technology Project

‘Light-weight towers with stable platform for astronomical, meteorological and civil-engineering measurements’.

(J.W. Pelser)

Bouwstudio PelserHartman B.V. will contribute in the development of the towers. For this purpose we will do measurements by means of laser scanning and related measuring equipment used in civil and architectural engineering. The reason for us to cooperate in such a project is the fact that this project fits to the mission of my company Bouwstudio PelserHartman B.V. PelserHartman is a constructional consultancy and engineering office with a broad orientation. In the past decade we have specialized in surveying and measuring existing structures and sites, often in an unconventional, creative way and under extraordinary circumstances.

PelserHartman continuously develops new methods in order to map structures faster and better. At this moment we can avail ourselves of all possible measuring techniques but sometimes fail in the way of appropriate use because of difficult circumstances. Positioning the equipment on a higher stable level would result in better measuring data.

Het bericht Dutch Open Telescope op La Palma verscheen eerst op PelserHartman.

Amsterdam staat vol met oude gebouwen en monumenten en is daardoor één van de favoriete werkplekken van PelserHartman. Deze pagina laat enkele projecten zien die wij uitvoerden in onze hoofdstad met inzet van een 3D scanner. Van sommige projecten vindt u meer informatie op de specifieke projectpagina’s.

Anna Frank Huis Amsterdam

PelserHartman maakte een inmeting met 3D scanners van het wereldberoemde Anna Frank Huis te Amsterdam ter ondersteuning van de architect Bierman Henket en in opdracht van het Anne Frank museum. Lees het volledige bericht op de pagina 3D inscannen Anne Frank huis.

3D scannen voor restauratie Amstel Hotel

PelserHartman 3D Measuring Solutions heeft voor de restauratie van het Amstel Hotel het complete exterieur ingescand, met speciale aandacht voor alle houtsnijwerkelementen en diverse ornamenten. De 3D scans zijn uitgewerkt tot hoogwaardige gevel- en daktekeningen. Daarnaast is alles uit de kast gehaald om de beste high-end sandata en orthofoto’s te maken. Het was een bijzonder meetproject op een locatie die voor de nodige uitdagingen zorgde. Lees het volledige bericht op de pagina 3D scannen voor restauratie Amstel Hotel.

3D scan voor verbouwing Rembrandthuis Amsterdam

Museum Het Rembrandthuis in Amsterdam gaat verbouwen. PelserHartman bracht daarom het interieur en exterieur van het dit monumentale pand uit de 17^e-eeuw en het naastgelegen gebouw met behulp van 3D laserscanners in kaart. We leverden laserscans, de zogenaamde pointclouds, en een 3D viewer waarin de architect zelf metingen kan verrichten.

Lees het volledige bericht: 3D scannen museum het Rembrandthuis

Ondersteuning Octatube bij entree Van Gogh Museum

De nieuwe entree moest de curve van de bestaande tentoonstellingsvleugel exact volgen. Wij scanden het bestaande gebouw en genereerde uit de pointcloud een model waarin de dubbele buigingen werden gevangen. De systeemlijnen van de gebogen staalconstructie werd zo gevormd. Octatube kon met dit model de losse onderdelen van de constructie ontwerpen, engineeren en in elkaar lassen, met de zekerheid dat de vorm klopt. PelserHartman leverde geen volledige tekeningen, alleen de puur noodzakelijke maatvoering door de juiste sneden te maken in de pointcloud en 3D polylijnen aan te reiken. Omdat de meetdata om weinig nabewerking vroeg, bleven de kosten laag.

Lees meer in het artikel: Centrale maatvoering voor nieuwe entree Van Gogh Museum

Amsterdam Museum

Het Amsterdam Museum is toe aan verbouwing. PelserHartman heeft daarom in opdracht van de gemeente Amsterdam de gebouwen van het stadsmuseum 3D ingescand. Met deze scans is een BIM-model gemaakt, waarop architecten plannen voor de verbouwing van het museum kunnen baseren. Lees de volledige blogpost: 3D-scannen Amsterdam Museum voor verbouwing

Singelgrachtgarage Amsterdam

Aan de Singelgracht in Amsterdam moet een ondergrondse garage komen. De gehele openbare inrichting van de toekomstige garage is 3D ingemeten met veel aandacht voor detail. Elke straatsteen, woning en boom moest op de scans te zien zijn. Een omvangrijk project dus. Lees verder over dit project op de pagina 3D scannen Singelgrachtgarage Amsterdam.

Voormalige gevangenis Havenstraat Amsterdam

De voormalige strafgevangenis aan de Havenstraat in Amsterdam wordt de nieuwe huisvesting van de British School Amsterdam. Atelier PRO, Van Hoogevest Architecten en Buro Sant en Co kregen de opdracht om deze herbestemming te realiseren. PelserHartman werd gevraagd om de gevangenis 3D in te meten met 3d laserscanners. De architecten verwerken de pointclouds zelf tot een 3D model. Lees de volledige blogpost: Gevangenis Amsterdam wordt ingescand voor herbestemming.

Snelle inmeting Maison de Bonneterie met 3D scanners

Het 125 jaar oude familiebedrijf ‘Maison de Bonneterie’ ziet geen toekomst meer in de winkels in Amsterdam en Den Haag. H&M doet haar intrede en wil graag snel haar zogeheten ‘flagship stores’ openen. Het is mogelijk om een project sneller te laten verlopen dan normaal en nog steeds een foutloos resultaat te bereiken. PelserHartman kreeg de opdracht om de monumentale panden van Maison de Bonneterie snel en volledig in te meten. We zijn gestart met het eerste meetwerk op 9 oktober 2014 en de totale doorlooptijd van start meetwerk tot oplevering tekeningen was slechts 22 dagen! Met 3D laserscanning is de meetdata zo compleet en goed dat deze relatief snel en foutloos omgezet kan worden naar bouwkundige tekeningen.

Lees meer in het artikel: Snelle inmeting Maison de Bonneterie met 3D scanners

3D inmeten Kas Bank Spuistraat Amsterdam

Kas Bank NV laat zijn monumentale hoofdkantoor aan de Spuistraat volledig 3D inmeten door PelserHartman. Wingender Hovenier Architecten bv gebruikt de nieuwe set tekeningen als basis voor het maken van een ontwerp voor de nieuwe bestemming. Het volledige gebouw werd 3D ingemeten met diverse laserscanners in combinatie met traditionele metingen met total stations. De Leica C10 legde de gebouwcontouren vast, omdat deze eenvoudig lange afstanden meet. Binnen in het gebouw kozen we voor snelheid en licht gewicht met de Z+F5006h en Z+F5010, omdat de architect geen behoefte had aan trueviewers, films of orthofoto’s. Het maken van fotomateriaal met de scanner kon daarom achterwege blijven en de inzet van het topmodel Z+F5010C bleek hier niet nodig.

Lees meer in het artikel: 3D inmeten Kas Bank Spuistraat Amsterdam

3D scan Van Gendt Hallen Amsterdam

De Van Gendt Hallen vormen een belangrijk stuk industrieel en rijksmonumentaal erfgoed op het Oostenburgereiland (Oostenburg) in Amsterdam. De Stork Werkspoorhallen zijn ontworpen door Architect Van Gendt en vormden een belangrijk onderdeel van de fabriek van Werkspoor-Stork. De vijf geschakelde hallen zijn in verschillende fases gebouwd van 1898 tot 1910. Architectenbureau Braaksma en Roos maakten een studie inzake de herbestemmingsmogelijkheden en RAB maakte een restauratieplan. PelserHartman maakte een volledige 3D inmeting van de vijf hallen met high-end 3D scanners. Het resultaat bestond uit een geregistreerde pointcloud en orthogonale aanzichten op schaal; de zogenaamde orhto foto’s, zoals te zien in afbeelding hieronder.

3d inmeten en tekenen bibliotheek UvA Amsterdam

De Universiteit van Amsterdam kreeg een nieuwe Universiteitsbibliotheek Binnenstad op het Binnengasthuisterrein. PelserHartman kreeg de opdracht om een volledige en nauwkeurige 3D inmeting te maken van het complex. De 3D inmeting werd uitgevoerd met laserscanners op basis waarvan PelserHartman een 3D REVIT model van de bestaande situatie maakte. Dit 3D model diende als basis voor het ontwerp van de nieuwe Bibliotheek UvA. Lees verder op de pagina 3d inmeten en tekenen bibliotheek UvA Amsterdam.

Nieuwendijk 224 en Eggertstraat 17 Amsterdam

(April 2014). Een aantal panden aan de Nieuwendijk 224 en Eggertstraat 17 te Amsterdam worden gerenoveerd een deels gerestaureerd. De gevel aan de Eggertstaat krijgt een nieuw 19e eeuw aanzien en er komt een nieuwe kelder en fundering onder het pand Nieuwendijk 224. De transformatie is een ontwerp van Rijnboutt architecten. De verbouwing maakt goede bewinkeling en wonen over meerdere lagen mogelijk. PelserHartman maakte nauwkeurige inmetingen voor het plaatsen van nieuwe vloeren tussen de bestaande opgaande gebouwschillen. We deden dit tijdens de sloop zodat de prefabricage van de staalconstructie geen vertraging op zou lopen.

Lees meer in het artikel: 3D inmeting bespaarde Dura Vermeer tijd en faalkosten

3D scan Rhijnspoorgebouw HvA te Amsterdam

(September 2014). De HvA krijgt een uitbreiding van de Amstelcampus. Op de kop van de Wibautstraat wordt het Rhijnspoorgebouw gerealiseerd. Het dertien verdiepingen tellende gebouw wordt ontworpen door de combinatie ‘De Architekten Cie’ en ‘Powerhouse Company’ in samenwerking met ‘Marc Koehler Architects’. Het pand zal verrijzen op het braakliggende stuk grond naast het Kohnstammhuis en Theo Thijssenhuis. PelserHartman maakte een inmeting met 3D scanners van de bouwdelen rondom het braakliggend terrein. Ook leverden wij het 3D Revit model van de bestaande schil.

3D scan Conservatorium hotel Amsterdam

De voormalige Rijkspostspaarbank kreeg een herbestemming tot het 5-sterren Conservatorium hotel. Het rijksmonument werd gerestaureerd, gerevitaliseerd, uitgebreid en kreeg een zeer hoog afwerkingsniveau. In opdracht van Conservatorium BV heeft PelserHartman de complexe houten kapconstructie van het pand  te Amsterdam 3D-ingemeten met 3D scanners. Op deze manier ontstond een goed beeld van de beschikbare vrije ruimte onder de kapconstructie.

Lees meer in het artikel: 3D meten en tekenen complexe kap Conservatoriumhotel Amsterdam.

Bijenkorf Amsterdam

(Januari 2014). De Bijenkorf sluit vijf van de twaalf winkels. Er wordt geïnvesteerd in de winkels die openblijven, in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht, Eindhoven, Amstelveen en Maastricht. PelserHartman bracht Bijenkorf winkels Eindhoven, Utrecht en Rotterdam volledig in kaart en maakte nauwkeurige vloerhoogtemetingen van het filiaal in Amsterdam.

3D laserscan Gerrit Rietveld Academie

De Gerrit Rietveld Academie zal worden uitgebreid met een nieuw gebouw van twee bouwlagen dat wordt aangesloten op de twee bestaande gebouwen. Voor de uitwerking van deze plannen was een goede en complete inmeting van het bestaande terrein en gebouwen noodzakelijk. PelserHartman werd gevraagd om alles digitaal 3D in te meten. We kozen ervoor om dit werk uit te voeren met een 3D scanner. We maakte een volledige opname van het terrein, de gevels en de ruimten direct achter de beoogde aansluitingen op de nieuwe bouwdelen. Het product was een zeer uitvoerig terreintekening met verticale doorsneden van de omliggende gebouwen.

Door de inzet van een 3D scanner werd alles in één keer ingemeten; plaats en afmeting van gebouwen, hoogteverloop straatwerk, terreinbegrenzingen, hoogten van gebouwen, hagen, schuttingen, trafohuisjes, schuurtjes, containerruimten, groenstroken, bomen, lantaarnpalen, putten, parkeervoorzieningen, slagbomen, paaltjes, vijverbakken, hekwerken etc.

3D inmeting Beurs van Berlage

(Mei 2014). De graanbeurszaal van de Beurs van Berlage wordt verbouwd. De glazen constructie die destijds werd ontworpen en gebouwd door Octatube wordt verwijderd en de vloeren worden aangepast. Architect Bierman Henket & partners wilde zekerheid over de verschillende vloerhoogtes, het verloop van vloeren en onderliggende constructies. PelserHartman werd ingeschakeld om de vloerconstructie in te meten.

Herbestemming Elsevier gebouw Amsterdam

Het voormalige ‘Elsevier gebouw’ of Dudok kantoorgebouw te Amsterdam wordt herbestemd tot studentencomplex. PelserHartman maakte een volledige inmeting met 3D scanners en een Revit model van de bestaande situatie. Dit 3D model vormde de basis voor het ontwerp en BIM traject van Knevel Architecten.

3D scanning Scheepvaartmuseum Amsterdam

De officiële heropening van het Scheepvaartmuseum in Amsterdam in 2011 speelde zich af rond het water waarin het Scheepvaart museumgebouw staat. Het museum werd met een spectaculaire 3D-projectieshow ’teruggegeven’ aan het publiek. LiveLAB is specialist in de look & feel & content van events. Dit doen ze onder andere met dynamische 3D projecties op gevels van gebouwen. Om de projecties goed te kunnen maken is een goede 3D onderlegger van het gebouw van groot belang. Daarom werken de mensen van LiveLab liever niet met een bestaande tekening of foto van het gebouw. LiveLab gaf PelserHartman de opdracht om de gevels van het museum 3D in te laten meten. PelserHartman maakte 3D scans en modellen van de gevels.

Lees meer in het artikel: Laserscan Scheepvaart Museum Amsterdam voor 3d openingshow.

3D inmeting Concertgebouwplein 20 Amsterdam

(Oktober 2012). Herontwikkeling van de voormalige Amsterdamse vestiging van Van Lanschot Bankiers aan het Concertgebouwplein. Het gebouw dateert uit het begin van de twintigste eeuw en is een rijksmonument. Het pand kreeg een nieuwe bestemming die past bij de uitstraling en locatie van het pand. PelserHartman maakte een inmeting waarbij de nadruk lag op de hoogteverschillen tussen alle vloerdelen.

Het bericht 3D scannen Amsterdam verscheen eerst op PelserHartman.