Home » Projecten » 3D scan Heilig Hart kerk Boxtel

3D scan Heilig Hart kerk Boxtel

De Heilig Hart van Jezus kerk in Boxtel is verkocht en krijgt een nieuwe bestemming. Eigenaar Michel de Groot heeft het Rijksmonument de nieuwe naam Sacre Coeur gegeven en wil het gebouw ombouwen tot onder meer tien woningen en een horecaruimte. Een zeer uniek project waar PelserHartman graag aan meewerkt. Wij maakten daarom een 3D scan van de Heilig Hart kerk en brachten daarmee de bestaande situatie in kaart.

Heilig Hart kerk Boxtel

Verbouwing Sacre Coeur Boxtel

De kerk in Boxtel was al sinds 2015 niet meer in gebruik en stond sinds die tijd te koop. “Ik was op zoek naar een groot gebouw waar ik lofts in kon maken”, vertelt ondernemer Michel de Groot. “Op Funda vond ik de kerk in Boxtel.” De Groot kocht de kerk en is nu druk bezig met de plannen voor de herbestemming en verbouwing.

De verbouwing van het voormalig kerkpand in Boxtel is een flinke klus. Zo moeten er tien appartementen worden gerealiseerd en komt er op de begaande grond een horecagelegenheid en een aantal multifunctionele ruimtes. De Groot wil dat zoveel mogelijk elementen van de oorspronkelijke kerk, zoals de gewelven en de glas-in-loodramen, behouden blijven. Kijk op de site van Sacre Coeur voor alle ontwikkelingen.

Heilig Hart van Jezus kerk

De Heilig Hart van Jezus kerk in Boxtel werd gebouwd tussen 1899 en 1901 in een neogotische bouwstijl. Ruim honderd jaar lang deed het gebouw, dat inmiddels een rijksmonument is, dienst als kerk. Twee kerken was echter te veel voor het teruglopende aantal kerkbezoekers in Boxtel, daarom werd in 2015 de kerk ontwijd en te koop gezet.

3D scan Heilig Hart kerk/Sacre Coeur Boxtel

“Er zijn wel oude papieren tekeningen van de kerk, maar niemand kan mij vertellen of die wel kloppen”, legt De Groot uit. 3D laserscanning kan snel een waarheidsgetrouw beeld van de bestaande situatie verschaffen. De ondernemer uit Waalre ging zoeken op het internet en kwam zo bij PelserHartman terecht. “Het anti-verkooppraatje van Jeroen Pelser heeft mij uiteindelijk overtuigd”, grapt De Groot.

pointcloud 3D scan heilig hart kerk
Pointcloud van interieur Heilig Hart kerk in Boxtel

PelserHartman bracht het interieur en exterieur van de kerk 3D in kaart. Daarmee zijn meerdere vliegen in een klap geslagen. De pointclouds van de kerk kunnen niet alleen dienen als basis voor de architecten, ook kan op basis van het model straks bijvoorbeeld worden berekend of bepaalde staalconstructies, die nodig zijn voor de bouw van de appartementen, wel in de kerk passen. Dit laatste wordt ook wel clash detection genoemd.

Meshing voor architect

Omdat de architect van het project niet kan werken met pointclouddata, heeft PelserHartman een deel van de pointclouds verwerkt tot meshes. Zo hoeft de architect de dubbel gekromde vakken, die erg moeilijk te modelleren zijn, niet meer zelf te tekenen of modelleren.

mesh gewelven Heilig Hart kerk
Meshing van de gewelven van de Heilig Hart kerk op basis van 3D scandata

Leica Truview Enterprise

Zelf een kijkje nemen in de kerk? Dat kan! Met deze online viewer kun je visueel door de kerk lopen.

Screenshot van Leica Truview Enterprise. Klik op de afbeelding om direct de kerk te bekijken.

3D inscannen van kerken

PelserHartman brengt regelmatig kerken en (rijks)monumenten met behulp van 3D laserscantechnieken in kaart. Zo brachten we onder meer de toren van de Stevenskerk in Nijmegen in kaart vanwege een restauratie en documenteerden we de Grote Kerk in Alkmaar. Lees meer over het inscannen van kerken en kloosters.

Meer weten?

Heb je een project waar je onze expertise bij kunt gebruiken? Of wil je graag meer informatie? Bel direct naar +31 73-6135729 of mail ons op [email protected].

NIEUWSTE PROJECTEN

Scan To BIM Rechtbank Parnascomplex Amsterdam

Sinds 1999 zijn er gesprekken over de huisvesting van de rechtbank Amsterdam en in 2010 is besloten tot herhuisvesting op de Zuidas. Inmiddels is de nieuwe rechtbank in gebruik genomen en staat het oude monumentale gebouw leeg. Er zijn plannen om dit oude gebouw, het ‘Parnascomplex’ aan de Parnassusweg 220, te her ontwikkelen naar een Museum. PelserHartman voerde een Scan To BIM project uit en bracht de voormalige rechtbank in kaart in samenwerking met OMA architecten en ABT. Wij leverden 2 verschillende BIM modellen, een constructie-model en een architectuurmodel.

Het Parnascomplex Amsterdam

Het gebouw bestaande uit een hoge toren van acht verdiepingen met daarin kantoorruimtes en twee lagere delen aan de noord- en westkant met daarin de rechtszalen. Deze voormalige rechtbank heeft een kenmerkende constructie, wandbekleding en verlichting.

Scan to BIM

Het eerste deel van de opdracht betrof het inmeten van het interieur en exterieur van de voormalige rechtbank. In een latere fase, na stripsloop, zullen we nog een tweede inmeting uitvoeren. De inmeting werd uitgevoerd met een 3D laserscanner waardoor een volledige gekleurde pointcloud van bijna 1000 scans ontstond. Deze dataset bestaat uit miljoenen coördinaten en wordt door PelserHartman gebruikt als onderleggen voor het maken van twee verschillende BIM modellen. Op basis van de 3D scans werden ook 3D viewers gemaakt.

3D Revit model voormalige Rechtbank Amsterdam

3D REVIT BIM van de bestaande situatie

Het tweede deel van de opdracht bestond uit het verwerken van de 3D scandata in combinatie met aanwezig archieftekeningen tot een 3D REVIT BIM van de bestaande situatie van de bouwdelen en het omliggende terrein. De gebouwen hebben gezamenlijk een bruto vloeroppervlak van ongeveer 18.500 m2. Het BIM werd uitgewerkt op verschillende detailniveau ‘s. Dit heeft te maken met het feit dat een deel van het gebouw gesloopt gaat worden. We hebben ervoor gekozen om dit deel uit te werken met een lager detailniveau.

Screenshot van 3D Revitmodel voormalige rechtbank
3D Revitmodel voormalige rechtbank Amsterdam

Een goede voorbereiding door OMA

Dit ‘Level Of Detail’ of LOD-niveau werd vooraf zorgvuldig en uitgebreid omschreven door de architect OMA. Deze goede voorbereiding is essentieel voor een goed en soepel verloop van het meet- en modelleertraject. De kans of fouten en teleurstellingen wordt hierdoor tot een minimum beperkt.

Controle bestaand 2D tekenwerk

Naast het 3D modelleren controleerden wij, op basis van de pointcloud, direct na het gereed komen van de pointcloud, de bestaande 2D AutoCAD tekeningen op juistheid. Deze informatie geeft de architect en opdrachtgever informatie over de maatvoering van het bestaande SO ontwerp.

Meer lezen over projecten van PelserHartman?

Wil je meer voorbeelden van onze projecten zien? Kijk dan eens op onze overzichtspagina Projecten. Wil je vooral meer weten en zelf aan de slag? Ga dan naar onze kennisbank meet-tekenwerk.nl

3D inmeting Stadhuis Middelburg met 3D scanner en drone

Het stadhuis van Middelburg wordt gerestaureerd. PelserHartman maakt de 2D blok-tekeningen en orthofoto’s waarop Rothuizen Erfgoed het restauratieplan gaat maken voor met name het middeleeuwse deel van het complex. Het betreft hier gevels met een rijke versiering en veel ornamenten. De gevels zijn grotendeels opgebouwd uit natuurstenen blokken welke allemaal individueel getekend worden. Binnen een halve dag werd de volledige buitenzijde van het stadhuis 3D ingemeten met 3D scanners door onze collega’s Wouter en Sander onder leiding van projectleider Peter. Hierbij werd ook een drone ingezet.

Stadhuis Middelburg

Inmeting met 3D scanners en drones

Het project betreft het volledig inmeten van alle gevels van het gehele complex inclusief de toren met high-end 3D laserscanners, en het leveren van een geregistreerde pointcloud. De voorgevel aan de markt is relatief hoog. Daarom werd op dit project een zware Leica P40 scanner en een drone ingezet.

Ongekleurde pointcloud Stadhuis Middelburg

De drone maakte een uitgebreide foto opname op basis waarvan we door middel van fotogrammetrie, orthofoto’s van geveldelen en daken kunnen maken.

2D geveltekeningen op blokniveau

De meetgegevens verwerken we naar 2D AutoCAD tekeningen schaal 1:20 van de gevels van de vooroorlogse projectdelen op blokniveau. Het betreft de verticale geveldelen die bestaan uit natuursteen en metselwerk. Een voorbeeld van zo’n tekening zie je hieronder.

Voorbeeld van een 2D blok-tekening

Het betreft 2D tekeningen waarop elk individueel natuurstenen blok, waaruit de gevels zijn opgebouwd, zichtbaar is. Binnen dit project testen wij ook het softwarepakket Metigo. Hiermee gaat restauratiearchitect Rothuizen aan de slag om schade aan gevels in kaart te brengen.

Wil je meer projecten van PelserHartman zien? Lees dan verder op de pagina Projecten.

PelserHartman meet de Nieuwe Kerk van Delft in ter voorbereiding op uitbreiding Koninklijke grafkelders

De Koninklijke grafkelders in de Nieuwe Kerk in Delft zijn bijna vol en daarom staat een uitbreiding van de crypte op de agenda. Van Hoogevest Architecten vroeg PelserHartman de ruimtes boven de grond in kaart te brengen middels 3D scans. Met behulp van deze informatie krijgt de architect beter inzicht in de bouwkundige structuur van de kerk. Dit vormt de basis van het ontwerp van de uitbreiding die volgend jaar gerealiseerd zal worden. Maar voordat het zo ver is, wordt de grond onder het historische gebouw minutieus onderzocht door archeologen.

3D inmeten Nieuwe Kerk in Delft ter voorbereiding van de uitbreiding van de Koninklijke grafkelders

Spannende graafexercitie

De Nieuwe Kerk heeft een lange ontstaansgeschiedenis. Rond 1381 is de eerste steen gelegd en in ongeveer honderd jaar tijd is de kerk aan de hand van een ontwerp en plan gebouwd. Zoals bij veel historische gebouwen is onbekend hoe de bouwkundige structuur er ondergronds precies uitziet. De enige informatie die Roel van Tatenhove, Projectleider/Architect bij Van Hoogevest, heeft is afkomstig van een bouwhistorisch onderzoek uit 1930: “Waarschijnlijk is er toen gegraven, maar dat weten we niet zeker. Daarbij kan het om de paar meter weer anders zijn. De enige manier om erachter te komen hoe het er onder de grond uit ziet, is door te graven.”

Deze spannende exercitie wordt natuurlijk wel goed voorbereid. Wij brachten de ruimtes boven de grond tot op de millimeter nauwkeurig in kaart met 3D laserscanners. Informatie over de positie van bijvoorbeeld de koorkolommen geeft aanwijzingen over hoe de situatie er onder de grond uit ziet.

Het belang van 3D scanning

Het is niet zonder reden dat er binnen dit bijzondere project voor gekozen is om met 3D scanning te werken. Van Tatenhove: “Het alternatief zou zijn om de ruimte handmatig in te meten met een laserafstandmeter. De ruimtes van de Nieuwe Kerk zijn behoorlijk ingewikkeld van vorm en bevatten grote afwijkingen. De tegelvloer met zijn grafzerken ligt bijvoorbeeld absoluut niet waterpas. Gemeten van de ene naar de andere kant is er een verschil van wel 10 centimeter. Het is eigenlijk niet te doen om dit correct handmatig in te meten, daarbij is het veel efficiënter om het met een 3D scan te doen.”

Schat aan informatie

Maar voordat er met het grote graafwerk en de uitbreiding van de kelders wordt gestart, vindt nauwkeurig onderzoek van de historische grond plaats. In het verleden werden de allerrijksten begraven onder de Nieuwe Kerk en daarom wordt verwacht dat er een schat aan informatie over het leven in vroegere tijden te vinden is. Eind juli startten de archeologische opgravingen, NOS besteedde hier in het 20.00u Journaal aandacht aan. Kijk het item hier terug (vanaf 11.10):

De archeologische opgravingen op het NOS 20.00u journaal

Bijzonder project

Dat dit een bijzonder project is moge duidelijk zijn. Van Tatenhove: “De beperkte bouwkundige informatie en het feit dat we deze historische grond in gaan, maken dit project een mooie uitdaging. Daarbij gebeurt een uitbreiding van de kerk maar eens in de honderd jaar. Het is heel bijzonder om aan zo’n historisch waardevol project te werken.” Wij kunnen natuurlijk niet anders dan ons hier bij aan te sluiten!

Verder lezen

PelserHartman brengt regelmatig monumentale gebouwen met behulp van 3D laserscantechnieken in kaart voor renovaties, restauraties en uitbreidingen. Zo maten we het gehele Binnenhof op en maakten er een zeer gedetailleerd BIM model van. Ook scanden we de vloerconstructie van het ARTIS-Groote Museum, ontwikkelden we een BIM-Model van het Amsterdam Museum en leverden we orthofoto’s voor de restauratie van de toren van de Stevenskerk in Nijmegen.

Benieuwd hoe we het inmeten of modelleren van jouw monumentale pand zouden aanpakken?

Vraag hier een vrijblijvende offerte aan.

3D laserscanning en meshing voor het Shell C30 gebouw

Het prestigieuze monumentale Shell C30 gebouw in Den Haag wordt gerestaureerd en gerenoveerd en daarmee toekomstbestendig gemaakt. Architectenbureau RoosRos die in opdracht van De Vries en Verburg een onderdeel van dit project voor zijn rekening nam, gaf ons de opdracht om het volledige gebouw in kaart te brengen met inzet van 3D laserscanners. 

Waarom is het bij zo’n groot project zinvol om pointclouds te maken? Waarvoor worden ze gebruikt? En hoe wordt ervoor gezorgd dat alle partijen met de meetdata kunnen werken? Wij lichten het graag toe. 

Het prestigieuze monumentale Shell C30 gebouw in Den Haag wordt gerestaureerd en gerenoveerd om het toekomstbestendig te maken. PelserHartman bracht het gebouw van kelders tot torens in kaart middels 3D laserscanners. 

Inmeten Rijksmonument Shell C30

Het Koninklijke Rijksmonument dateert uit 1917 en beslaat ongeveer 25.000 vierkante meters. Het ontwerp is geïnspireerd op de renaissance en het 17e eeuwse Hollandse classicisme. Om het toekomstbestendig te maken, wordt het gebouw herontwikkeld en verduurzaamd, waarna het uiteindelijk een LEED-gold certificering zal krijgen. PelserHartman werd vanwege onze ervaring met het inmeten van grote complexe projecten gevraagd om het gebouw, van de kelders tot en met de torens, 3D in te scannen.

Laserscans als basis voor verbouwplannen

Het was snel duidelijk dat 3D scannen van het Rijksmonument dé oplossing was om een accurate basis te leggen voor de verbouwplannen. Bij zo’n grootschalig project is namelijk het grote voordeel dat meerdere partijen gebruik kunnen maken van de meetdata. Zo hoeft niet elke partij eigen metingen te doen. Dit scheelt tijd en geld. 

Pointcloud voor modelcontrole

PelserHartman bracht het gehele interieur van het gebouw in kaart door middel van high-end 3D laserscanning. Het primaire product uit laserscanning is een puntenwolk of pointcloud. De puntenwolk werd door de architect gebruikt om te controleren of het gemaakte 3D model conform de werkelijkheid is. Met behulp van de pointcloud kon het bestaande model gecontroleerd en aangevuld worden.

Ongekleurde puntenwolk van het trappenhuis

Gridshell koepeldak

Ook speelden de meetgegevens een belangrijke rol in de constructie van nieuwe elementen van het gebouw. Zo heeft de binnenplaats een gigantisch nieuw gridshell koepeldak gekregen. Deze werd vervaardigd door Octacube. Technisch ontwerper bij RoosRos Maurien Plug zegt hierover:

“Het mooie van een pointcloud is dat we daardoor de gevellijn tot op de millimeter nauwkeurig bij Octatube konden aanleveren en zij op basis van deze informatie de staalconstructie van de atriumkap konden engineeren.”

Van pointcloud naar mesh

Zoals gezegd kan het correct opmeten van een gebouw veel tijd en geld schelen. Maar hoe zorg je ervoor dat alle betrokken partijen toegang hebben tot de data? Niet alle partijen kunnen immers met pointclouds omgaan door een gebrek aan de juiste software of ervaring. In dat geval kunnen we de meetdata converteren naar meshes. 

In een mesh worden de punten in een puntenwolk simpel gezegd verbonden tot driehoeksvlakken. Door te testen met meerdere meshes met verschillende detailniveaus konden we samen met de opdrachtgever het definitieve detailniveau bepalen. Door de wens van beperking van de bestandsgrootte van de meshes is er gekozen om een opdeling te maken.

Mesh van het totale interieur en de binnenplaats van het Shell C30 gebouw

Zelf een pointcloud nodig?

Wij helpen je graag! Vraag een offerte aan of neem contact met ons op voor meer informatie.

Verder lezen

PelserHartman brengt regelmatig monumentale gebouwen met behulp van 3D laserscantechnieken in kaart voor renovaties. Zo brachten we onder meer de vloerconstructie van het ARTIS-Groote Museum in kaart, maakten we een BIM-Model van het Amsterdam Museum en leverden we orthofoto’s voor de restauratie van de toren van de Stevenskerk in Nijmegen.

Van den Heuvel vervangt leidingwerk op basis van 3D scans van PelserHartman

Aannemingsbedrijf Van den Heuvel in Heesch heeft binnen 60 uur het leidingwerk bij Rotterdam Rijn Pipe (RRP) vervangen op basis van 3D scans van PelserHartman. De werkzaamheden zijn uitgevoerd volgens een nauw luisterend werkplan onder toezicht oog van een onafhankelijk Notified Body: NOBO en Lloyds. Er gelden zware veiligheidsmaatregelen omdat het hier een oliepompstation betreft met in bedrijf zijnde leidingen van Ø 400 op 62 bar druk. Het werk kon probleemloos en onafgebroken uitgevoerd worden op basis van het scanwerk van PelserHartman. Die 3D meetdata maakte een foutloze werkvoorbereiding en prefabricage mogelijk.

Overzicht gekleurde pointcloud leidingwerk

De 650 vakkundige en enthousiaste medewerkers van Van den Heuvel engineeren en bouwen onder andere bijzondere infrastructuren voor water. Uniek zijn hun aanboor- en afstoptechnieken bij het onderbreken van leidingen en opheffen van storingen.

“Het leidingwerk paste op de millimeter!”

De reactie van onze klant Kees van Bers van Van den Heuvel uit Heesch:

“Op een dinsdagnacht in juni 2020 zijn met groot machtsvertoon (grote hijskranen) de gescande leidingen ingebouwd. De leidingen pasten op de millimeter nauwkeurig. Dit was niet vanzelfsprekend omdat de aansluitingen en aftakkingen niet allemaal recht waren.

Na afloop van de inbouw ontving Van den Heuvel en RRP het bericht van NOBO dat de leidingen zonder op- of aanmerkingen zijn goedgekeurd, en als verdubbellaar zijn de werkzaamheden ruim binnen de gestelde doorlooptijd uitgevoerd.

Screenshot van ongekleurde 3D scandata uit high-end 3D laserscanner

Onze opdrachtgever RRP, de NOBO en alle andere betrokken partijen hadden bij aanvang eerst hun bedenkingen bij onze manier van aanpakken; het scannen van de leidingen en alles prefab maken i.p.v. op locatie samen bouwen. Maar mede dankzij het nauwkeurige scanwerk van PelserHartman zijn de werkzaamheden succesvol geworden.

Bijzonder zijn de mooie reacties die Van den Heuvel heeft ontvangen van de diverse opdrachtgevers die via de zijlijn lucht hadden gekregen van de puike prestatie. Betere reclame dan deze kun je als ondernemer niet maken en hebben!”

Overzicht complex leidingwerk gevangen in een ongekleurde pointcloud

Mogelijkheden 3D scannen met een pilotproject

Wil je graag aan de slag met 3D scannen? Maar weet je niet zeker of dit de juiste oplossing biedt voor jouw probleem? Kom erachter wat 3D scanning kan betekenen voor jouw (industrie) bedrijf door het laten uitvoeren van een pilotproject.

Video’s 3D scanning en modelleren in de industrie

Voor de industrie hebben we een aantal video’s gemaakt waarin we uitleggen hoe 3D scanning ingezet kan worden. Hieronder de eerste uit de serie. Onderstaande video gaat over pointclouds in de industrie.

Wil je meer weten over modelleren, pointclouds viewers en clashdetection. Bekijk dan de ‘3D scanning in de industrie playlist’ op ons YouTube kanaal voor alle video’s.

PelserHartman houdt sloop Theater aan de Parade in de gaten

Verzakkingen, vervormingen en scheuren in de gevels van monumentale panden door de sloop van een nabij gelegen gebouw, je moet er niet aan denken. Om dit soort leed te voorkomen, vroeg de gemeente ‘s-Hertogenbosch PelserHartman om de binnenstad te monitoren tijdens de sloop van het voormalige Theater aan de Parade. Een zeer interessante en uitdagende klus die afgelopen maandag een nieuwe fase in is gegaan.

Wat als de sloop van het Theater aan de Parade verzakkingen of scheuren in gevels veroorzaakt? Om dat te voorkomen houdt PelserHartman de binnenstad in de gaten dmv monitoren.

Wat is Monitoring?

Bij PelserHartman hebben we de ervaring om bewegingen van gebouwen, kunstwerken en andere structuren vast te leggen en in de gaten te houden. Dit specifieke onderdeel van meetkunde wordt ‘monitoring’ genoemd.

Voorbereiding op maat samen met de bewoners

Maanden geleden zijn we gestart met de voorbereidingen van de monitoring van de sloop van het Theater aan de Parade. De buurtbewoners hebben we uitgebreid geïnformeerd tijdens informatieavonden en vele thuisbezoeken.

Op basis van de sloop- en bouwplannen maakte onze monitoringspecialist Peter Heymans een risicoanalyse en monitoringsplan. Vervolgens bepaalden we in goed overleg met pandeigenaren en bewoners de plaats van alle meetpunten en meetsystemen. We plaatsten 100 vaste meetpunten en 19 trillingsmeters op en in de gebouwen aan de Parade, Peperstraat, Oude Dieze, Triniteitstraat, Cavaleriestraat, Choorstraat en Papenhulst.

PelserHartman heeft meetpunten geplaatst rondom de Parade in Den Bosch om de sloop van het Theater te monitoren
Meetpunten rondom het Theater aan de Parade in ‘s-Hertogenbosch

De nulmeting

De exacte posities van deze meetpunten werden de afgelopen weken ingemeten. Hiermee is de beginsituatie vastgelegd. Ook de trillingsmeters maakten afgelopen dagen een soort ‘nulmeting’, waarbij ze de normale dagelijkse trillingen veroorzaakt door bijvoorbeeld het verkeer registreerden. Tot slot werden de gevels en straten van het hele projectgebied vastgelegd in miljoenen coördinaten door enkele high-end Leica 3D laserscanners. Kortom; alles is uit de kast gehaald om de sloop en bouw van het Theater nauwlettend te kunnen volgen.

Pelserhartman voert nulmeting uit binnen het monitoringsproject rondom de sloop van het Theater aan de Parade in Den Bosch

Start van de sloop

Na 14 jaar was het afgelopen maandag dan zo ver en startte de sloop. Vanaf nu meten we vanaf 23 posities met hoog nauwkeurige total stations en trillingsmeters of de sloop en het transport van- en naar de Parade invloed heeft op de gebouwen. Indien dit zorgelijke vormen aanneemt, kunnen we tijdig aan de bel trekken en eventuele beschadiging aan de panden door bijvoorbeeld verzakkingen, vormveranderingen en scheurvorming voorkomen.

De sloop duurt vijf tot zes maanden, daarna begint de nieuwbouw. Het nieuwe theater wordt verwacht medio 2023 klaar te zijn.

Meer weten over monitoring?

Lees hier alles over verschillende soorten monitoring en deformatiemetingen, het meetproces en de kosten.

Interesse in een kennissessie over monitoring? Wij geven regelmatig gratis kennissessies ter kennismaking. Twee uur lang beantwoorden wij al je vragen en kunnen wij een gerichte case behandelen indien je die vooraf instuurt. Wil je weten of je in aanmerking komt voor de gratis kennissessie? Stuur dan een email naar [email protected] met een omschrijving van je bedrijfsactiviteiten de onderwerpen waar je graag meer over zou willen weten.

Benieuwd hoe we jouw monitoringsproject zouden aanpakken?

Vraag hier een vrijblijvende offerte aan.

3D scan afgebrande kerk voor restauratie

Op 15 april ’19 verwoestte een brand een deel van de monumentale Notre Dame in Parijs. Een dag na de brand gaf president Macron van Frankrijk al aan de kerk te zullen herbouwen. Een flinke, maar niet onmogelijke klus. In deze blog leggen we uit hoe 3D laserscantechnieken ingezet kunnen worden bij herstelwerkzaamheden aan monumenten. Dit doen we aan de hand van het voorbeeld van de Urbanuskerk. Deze kerk liep, net als de Notre Dame, ernstige schade op door een brand. PelserHartman maakte 3D scans van de kerk die als basis dient voor het restauratie plan van Verlaan & Bouwstra architecten en de uitvoering van de restauratiewerkzaamheden door Nico de Bont. 

Urbanuskerk na brand
Bovenaanzicht van de St. Urbanuskerk na de brand

3D scan Urbanuskerk

De Sint-Urbanuskerk in Amstelveen werd in september 2018 getroffen door een grote brand. Eén dag voordat de net gerestaureerde kerk heropend zou worden, verwoestte de brand een groot deel van dit 150 jaar oude monument. Onder meer diverse gewelven in de kerk raakten zwaar beschadigd. Kort na de brand benaderde het kerkbestuur PelserHartman om de kerk 3D in te scannen om daarmee zo veel mogelijk meetkundige informatie vast te leggen. Vanwege het instortingsgevaar zijn we snel in actie gekomen en brachten we de binnenzijde – en in een later stadium ook de buitenzijde – van het gebouw in kaart met high-end 3D scanapparatuur.

Het scannen van het interieur is in samenwerking met het kerkbestuur vooraf goed besproken, zodat wij dit werk op een voor mens en materieel veilige manier konden uitvoeren. Met behulp van een uitvoerig scanplan zijn vooraf de risico’s in kaart gebracht en zijn de locaties aangewezen waar we, in verband met het instortingsgevaar, veilig met de 3D laserscanner konden meten.

3D scan kerk
3D scannen van de verwoeste Urbanuskerk

Van 3D scan naar mesh voor ondersteuningsmallen

De 3D scans die gemaakt zijn om de beschadigde gewelven in kaart te brengen, zijn gebruikt om EPS ondersteuningsmallen te maken. Een pointcloud bestaat uit punten. Wanneer deze punten met elkaar verbonden worden, ontstaan driehoeksvlakken. Dit noemen we triangulatie of meshing. Van de bestaande gewelven zijn meshes gemaakt. Deze meshes zijn gebruikt om exacte ondersteuningsmallen te maken.

mesh uit pointcloud
3D mesh van de onderzijde van de gewelven gemaakt uit pointcloud data

De mallen met ondersteuning voorkomen verdere instorting. De 3D freesmachine leest de 3D CAD tekening in en freest de vorm van de mal. De EPC mallen zijn onder tegen de gewelven aan geplaatst en worden ondersteund door stempels.

mal gemaakt uit mesh pointcloud
EPS mal uit freesmachine wordt ondersteund met stempels (Foto: Nico de Bont, TBI)

Restaureren van historische panden

Het restaureren/herstellen van historische panden kan een ingewikkelde opgave zijn. Vaak zijn er namelijk geen tekeningen meer beschikbaar, waar de plannen voor een restauratie op gebaseerd kunnen worden. Dit geldt overigens niet alleen voor kerken, maar ook voor veel andere monumentale gebouwen. Soms zijn er wel tekeningen beschikbaar, maar is het niet duidelijk of deze correct zijn. 3D scanning is in beide gevallen een goede oplossing op de werkelijke maten en vormen snel vast te leggen.

Gewelven van de Sint-Urbanus

In het geval van de Sint-Urbanuskerk konden wij de scandata op verschillende manieren inzetten bij het herstel van het gebouw. Zo brachten wij de gewelven die niet door de brand verwoest waren in kaart. De informatie die hierbij verzameld werd, diende als basis voor de reconstructie van de verwoeste gewelven.

pointcloud 3d scan Urbanuskerk.
Pointcloud van interieur van de Urbanuskerk. De schade aan de gewelven is goed zichtbaar.

De niet ingestorte gewelven vormen daarnaast ook de basis voor de gewelven die oorspronkelijk een andere vorm hadden. De vorm, opbouw en detaillering dient daarmee als basis om een zo natuurgetrouwe reconstructie te kunnen maken. Hiermee kunnen de architectonische en constructieve principes, waarmee de kerk ooit in een ver verleden gebouwd is, zo ver mogelijk benaderd worden. Door middel van het maken van snedes in de puntenwolk kunnen nauwkeurig de vormen van ribben en gordelbogen van de gewelven worden vastgelegd. De aansluiting van deze elementen op de sluitsteen is de blauwdruk voor verloren gegane gewelven.

De gewelven die door de brand schade opliepen maar niet compleet verwoest waren, zijn in een later stadium bewust afgebroken. Deze waren dusdanig aangetast dat het niet veilig was om ze te laten staan. Met behulp van de laserscans is het dus mogelijk om deze gewelven exact te reconstrueren.

3D scan als basis voor steigerontwerp

De laserscans kunnen naast de reconstructiedoeleinden ook gebruikt worden als basis voor het steigerontwerp. Voor de restauratiewerkzaamheden zal de gehele kerk in de steigers worden gezet, om zo een veilige bouwplaats te creëren. In het voorstadium kan de steigerbouwer een driedimensionaal steigerplan maken op basis van de geleverde pointcloud. Zonder dat iemand op de locatie moet zijn geweest, is toch zeker dat het steigerontwerp past.

pointcloud Urbanuskerk
Pointcloud van de Urbanuskerk.

Een groot bijkomend voordeel van het 3D laserscannen in het geval van de Urbanuskerk, was dat de verschillende partijen in de pointcloud of via viewers de situatie in de kerk op elk moment konden bekijken. Ook konden de betrokkenen al metingen verrichten op basis van de pointcloud, zonder fysiek op de onveilige bouwplaats te zijn.

3D scan exterieur kerk

Verlaan en Bouwstra Architecten leidt de herbouw van de Sint Urbanuskerk. In opdracht van dit bureau hebben wij ook nog de buitenkant van de kerk met 3D laserscanners in kaart gebracht. Op basis van de pointclouds van zowel de binnen- als de buitenkant van de kerk is een 3D Model gemaakt in Revit.

pointcloud exterieur Urbanuskerk
Pointcloud van de buitenkant van de Urbanuskerk

3D scannen voor behoud van erfgoed

Zoals al eerder aangegeven, zijn er van historische en monumentale panden vaak beperkte of verouderde bouwtekeningen beschikbaar. Het documenteren van het erfgoed gebeurt vaak middels foto’s en 2D tekeningen. In veel gevallen gaat het daarnaast om bepaalde onderdelen en is men afhankelijk van vrijwilligers die hier veel tijd aan besteden. De exacte vormen en meetkundige staat van deze objecten is vaak niet of nauwelijks in kaart gebracht. Daarnaast zien wij ook dat als er wel tekeningen zijn, deze vaak niet kloppen. Door de tand des tijds kunnen bijvoorbeeld verzakkingen en scheefstanden ontstaan.

Met behulp van 3d laserscantechnieken kan de geometrie van gebouwen en objecten worden vastgelegd. Behalve de pointcloud, maakt de scanner ook foto’s waarmee het erfgoed ook visueel wordt vastgelegd. Wij kunnen Laserscanning proactief inzetten om gebouwen van historische waarde digitaal in kaart te brengen. Mocht het gebouw door bijvoorbeeld een brand dan ernstig beschadigd raken, dan kan men met de verzamelde informatie het gebouw toch in de oude staat herstellen.

3D scan van de Notre Dame

Ook in het geval van de Notre Dame zouden 3D scans heel waardevol kunnen zijn bij de restauratie van de kerk. Een medewerker van PelserHartman heeft een aantal jaar geleden tijdens een vakantie gezien dat er mensen met 3D scanners bezig waren bij de kerk. We hebben daarom goede hoop dat er een goede 3D scan van de kerk is en dat alle meetkundige informatie die nodig is voor de restauratie, voorafgaande aan de brand is vastgelegd.

3D scan kerk Notre Dame
3D scan bij de Notre Dame in Parijs

3D inscannen van kerken

PelserHartman brengt regelmatig kerken en (rijks)monumenten met behulp van 3D laserscantechnieken in kaart. Zo brachten we onder meer de toren van de Stevenskerk in Nijmegen in kaart vanwege een restauratie, documenteerden we een deel van de Grote Kerk in Alkmaar en maakten we een 3D scan van de bestaande situatie in de Heilig Hart kerk in Boxtel vanwege een herbestemmigstraject. Meer informatie over het inscannen van kerken en kloosters is hier te vinden.

Benieuwd hoe we jouw restauratie project zouden aanpakken?

Vraag hier een vrijblijvende offerte aan.

PH BLOG

NIEUWSTE BLOGPOSTS IN KENNISBANK

  • Afgelopen week werd voor de eerste keer de cursus digitale meettechnieken voor de monumentenzorg in opdracht van het Nationaal Restauratie Centrum (NRC)

  • Iedereen doet maar wat en er ontstaat zomaar een hoop data. Soms bruikbaar en soms helemaal niet. De inwinning van data moet aan banden worden gelegd.