Home » Projecten » Scanning for Aeronautical engineering Inholland University of Delft

Scanning for Aeronautical engineering Inholland University of Delft

De Elective Minor is een verplicht onderdeel van het Aeronautical Engineering Programme van de Inholland Hogeschool te Delft. De drie studenten voeren een project uit bij TenKate Racing Products met het doel een nieuw ontwerp van de Moto2 kuip te leveren. De huidige kuip wordt gedigitaliseerd om een gewijzigd ontwerp te kunnen maken. PelserHartman ondersteunt dit project en maakt de 3D scandata.

Deelnemers project ‘Moto2 Fairing’

TenKate Racing Products, Inholland studenten, Arne Akkermans, Vera Bakker en Bob Brocken en Bouwstudio PelserHartman B.V.

Close range laserscannen met de Leica C10

Korte afstand > lage resolutie kiezen! Dat kwam als eerste uit de test. Een groot aantal meetpunten per scanstandplaats levert namelijk een enorme overlap van punten op na het uitvoeren van de pointcloudregistratie.

De combinatie hoge resolutie en scannen op korte afstand zorgt voor een hele dikke pointcloud, zo’n 6 mm tot 8 mm, waardoor de nauwkeurigheid sterk terugloopt. Een laserscanner is een apparaat dat met hoge snelheid reflectorloos metingen verricht. De lasertechniek is hetzelfde als die van de reflectorloze total station, maar dan heel veel sneller en volledig automatisch. De C10 scanner heeft een scansnelheid van 50.000 punten per seconde. De scanresolutie betreft een minimale spatiëring van 1 mm over het volledige bereik met een spotgrootte van 4,5 mm tussen 0 en 50 meter afstand. De prestaties van de scanner zijn wel sterk afhankelijk van de mate van reflectie op het object. Daarom hebben wij de kuipdelen van de motorfiets eerst ingespoten met speciale krijtstof. Dat is geen verflaag en daarom eenvoudig te verwijderen.

Meer weten over laserscannen? Kijk dan op de pagina 3D laserscanner.

Close range scannen met licht-lasersysteem

Het scannen met de Leica scanner was vooral interessant als test en om de data te kunnen vergelijken met die van een andere methode, de 3D optische meettechniek. Dat is een combinatie tussen laser- en lichttechnieken. 3D digitaliseren met optische meettechnieken levert voor objecten van verschillende grootte en complexiteit zeer nauwkeurige 3D-coördinaten en een volledig CAD-bestand. Deze techniek kan zeer kostenefficiënte oplossingen bieden wanneer het gaat om kwaliteitscontrole en reverse engineering. Deze zeer hoogwaardige techniek levert drie-dimensionale meetgegevens en wordt het meest toegepast in de productie van industriële onderdelen zoals plaatwerk, gereedschap, matrijzen, prototypes en gegoten onderdelen. Het systeem meet niet met enkele punten, maar vangt de volledige geometrie in een zeer dichte wolk of veelhoeknetwerk (mesh) waarmee het object en oppervlak beschreven worden.

NIEUWSTE PROJECTEN

Strategische inmeting IBM hoofdkantoor

Red Company gaf PelserHartman de opdracht om het bekende hoofdkantoor van IBM in Amsterdam volledig in 3D kaart te brengen. Office Winhov maakt het ontwerp voor de herontwikkeling waarbij een WELL Platinum- en BREEAM Outstanding-certificering wordt nagestreefd. Het voormalige IBM-kantoor wordt een toekomstbestendig kantoor met een rijke architectuurgeschiedenis. Onze scanoperators en 3D-modelleurs zijn inmiddels al enthousiast aan het werk. Ze maken betrouwbare pointclouddata met high-end laserscanners. Hierop wordt een nauwkeurig Archicad BIM model gemaakt. Speciale aandacht gaat daarbij uit naar de beeldbepalende gevels. We zijn erg blij dat we ook dit bijzondere icoon mogen toevoegen aan onze ‘collectie’ en bedanken onze goede relatie Office Winhov en natuurlijk opdrachtgever RED Company!

IBM hoofdkantoor Amsterdam
Het fameuze voormalige IBM-hoofdkantoor

Niet alles meteen ‘kapot-scannen’

Dit project krijgt een speciale aanpak van ons. Omdat de architectuur en de situatie ons aanleiding gaven voor, zoals wij dat intern noemen, ‘het strategisch scannen’. Dit betekent dat we geen volledige inmeting uitvoeren en dus niet alles helemaal ‘kapot scannen’. Onze bouwkundigen doen aannamen op basis van hun kennis en ervaring, inzake repetitie in de opbouw van het pand en onzichtbare elementen. Na de stripsloop van het pand voeren we aanvullende metingen en controles uit. Hierdoor maken we geen onnodige kosten in de eerste fase van het project.

3D pointcloud uit laserscanmeting

Strategische 3D inmeting bestaande constructie

De eerste fase van het project betreft het inwinnen van data van het bestaande kantoorgebouw met als doel om een 3D model van de bestaande constructies te kunnen maken. Dat doen we zonder meteen een volledige inmeting uit te hoeven voeren. We meten delen van de constructie van het gebouw ‘strategisch’ in en controleren ze steekproefsgewijs, waarbij de nadruk ligt op het vastleggen van de constructieve hoofdmaatvoering. Het inmeten gebeurt gedeeltelijk met 3D laserscanners en deels door handmatige inspecties. Enkel representatieve bouwlagen worden ingemeten. Bouwlagen die een kopie lijken te zijn van de ingemeten bouwlagen worden in deze fase overgeslagen.

Op de bouwlagen die worden ingemeten, concentreren wij ons op het inmeten van de hoofd-draag-constructie. De verdiepingen worden niet compleet ingemeten. Wij meten zodanig dat we positie en omvang van de elementen van de hoofddraagconstructie kunnen controleren. Waar wij dit nodig achten meten wij boven de verlaagde systeemplafonds. Ook zullen wij op enkele verdieping op enkele posities achter de radiatoromkasting meten. Hierdoor kunnen we de positie van de vloerranden controleren.

Archicad model schredderlijn in Heerenveen

PelserHartman maakte een 3D Archicad model van de ‘schredderlijn’ van een fabriek in Heerenveen. Deze keer modelleerden wij op basis van scandata gemaakt door een extern bureau. Er zijn speciale aandachtspunten om rekening mee te houden wanneer je niet zelf de inmeting hebt uitgevoerd. Naast enkele mooie afbeeldingen van het gemaakte 3D Archicad model van de schredderlijn geeft deze blog vooral in het kort informatie over hoe we te werk gaan als we gaan modelleren met pointclouds die niet door onszelf gemaakt zijn.

3D Archicad model schredderlijn

Modelleren op andermans scandata is een vak apart

BBAW Bouwmanagement benaderde PelserHartman met het verzoek om een 3D Archicad model te maken van een schredderlijn van een fabriek in Heerenveen. Niet een alledaags klusje, want meestal modelleren we dergelijke installaties en constructies met software zoals Revit, Inventor of Autocad. Maar het bijzondere van dit project was vooral dat we deze keer modelleerden op scandata gemaakt door een andere partij. Normaal gesproken voeren we namelijk zelf de inmeting uit zodat we de kwaliteit van het eindproduct beter in de hand kunnen houden. 

Natuurlijk startten we niet met het modelleerwerk zonder eerst de ontvangen scandata onder de loep te nemen. In dit geval bleek vrij snel dat de data prima was. Het leek ons echter interessant om in het kort te vertellen hoe het proces eruit ziet als wij gaan modelleren op pointclouds die niet door ons zelf gemaakt zijn. Het betreft hier algemene informatie en niet specifiek informatie over het project van de schredderlijn.

3D Archicad model schredderlijn

Hoe maak je een BIM model op basis van aangeleverde scandata?

Eerst even de case wat duidelijker maken. Het gaat hier om een opgave waarbij we enkel en alleen een pointcloud ontvangen. Dus zonder het bekende validatierapport en zonder dat bekend is wat de uitgangspunten van de pointcloud waren. In zo’n geval weten we niet precies met welk doel de pointcloud is gemaakt. Natuurlijk is het wel aan te bevelen om voorafgaand aan het inmeten een aansluiting te maken tussen de informatiebehoefte en gewenste eindproducten of analyses, en de in te winnen data. Zomaar beginnen met inscannen en daarna bedenken “wat zullen we er eens mee gaan doen?” is natuurlijk niet echt de goede manier van doen.

We werken al een tijdje aan de scannorm of een ILS voor datainwinning die moet zorgen voor een mooie aansluiting tussen het maken van meetdata en de producten die je met die data wilt gaan maken. Voor de tussentijd; op onze website hebben we een checklist staan met de belangrijkste vragen die gesteld moeten worden bij het maken van een uitvraag.

3D Archicad model schredderlijn

Van 3D scan naar model in 5 stappen

Een voorbeeld van hoe we vaak te werk gaan lees je hieronder.

STAP 1: beoordeling volledigheid pointcloud informatie

Voorafgaand aan de start van het modelleren beoordelen wij de ontvangen pointcloudinformatie. We beoordelen of er geen blinde vlekken of niet gescande bouwdelen in voorkomen. Waar nodig doen we een voorstel voor het uitvoeren van aanvullende metingen. Ook al beoordelen we in de eerste fase de ontvangen pointcloudinformatie, toch kan er regelmatig geen garantie worden gegeven dat in een latere fase, wanneer daadwerkelijk gemodelleerd wordt, er wellicht toch aanvullende informatiebehoefte ontstaat. Pas bij daadwerkelijk modelleren wordt pas 100% duidelijk of alle informatie beschikbaar is. Uiteraard kan dit vooronderzoek ook uitgebreider worden uitgevoerd waardoor de kans kleiner wordt dat er verrassingen ontstaan tijdens het modelleerwerk. 

STAP 2: scheefstandanalyse

Voorafgaand aan de start van het modelleren voeren wij een vervorming- en scheefstandanalyse uit. In overleg met de opdrachtgever wordt vervolgens bepaald in welke mate onderdelen schuin of scheef getekend moeten worden. We bepalen dus samen in hoeverre het model een schematische voorstelling van de werkelijkheid gaat worden en hoever we gaan afwijken van de werkelijkheid.

STAP 3: mock-up

We modelleren een beperkt en representatief deel van het gebouw of installaties, dit noemen we een mock-up. In deze mock-up modelleren wij op basis van de ontvangen data en documenten. In het geval van een gebouw heeft de mock-up meestal een oppervlakte van enkele honderden vierkante meters. We modelleren dan vaak een gebouwdeel van fundering t/m dak. In geval van het inscannen van constructies of installaties bepalen we samen met de opdrachtgever de demarcatie van de mock-up.

Wanneer de mock-up gereed is toetst de opdrachtgever of deze naar zijn mening voldoet aan de gestelde eisen en/of dat wellicht er aanpassingen moeten gebeuren aan de gestelde eisen. Deze fase kan resulteren in een update van ILS en andere documenten. Zodra iedereen de aangepaste mock-up goedkeurt, schalen we op en starten we met het modelleren van het volledige gebouw, de constructie of de installaties.

STAP 4: opschalen en modelleren volledig gebouw

In deze fase modelleren we het volledige gebouw, de constructies of de installaties. Op enkele nader te bepalen momenten sturen we het model tussentijds naar de opdrachtgever voor beoordeling.

STAP 5: Afronden en opleveren

Op een nader te bepalen datum wordt het model in concept opgeleverd. Opdrachtgever krijgt enige tijd om het model te beoordelen en eventuele op- of aanmerkingen te maken. PelserHartman verwerkt deze modellen vervolgens. Het model wordt vervolgens definitief opgeleverd inclusief een opleverrapportage waarin modelleeruitgangspunten zijn vastgelegd.

Stadhuis Leuven 3D in kaart gebracht door PelserHartman

Het stadhuis van Leuven is meer dan alleen een bezienswaardigheid; het is een historisch en architecturaal monument dat het hart van de stad siert. PelserHartman kreeg de uitdaging en het voorrecht om zowel dit monumentale gebouw als het aangrenzende politiebureau met zorg 3D in kaart te brengen. Ons team heeft gedetailleerde 3D scans, 2D tekeningen, interactieve 3D viewers, orthofoto’s en een fly-through film gemaakt van dit gebouw. Deze documenten vormen nu de basis voor komende restauratie- en transformatieplannen.

Gekleurde pointcloud stadhuis Leuven

3D scannen van het stadhuis was een complexe taak

Het inmeten van een gebouw van deze omvang en complexiteit is geen makkelijke taak, maar met behulp van de nieuwste technologieën en apparatuur is PelserHartman erin geslaagd om een gedetailleerde 3D scan van het stadhuis te maken. Hierbij zijn ook de bovenzijden van de verschillende kapvormen van het stadhuis in beeld gebracht met behulp van een drone en fotogrammetrie.

3D model stadhuis Leuven

Resultaten van de 3D scans

Het resultaat van de 3D scan is een digitale weergave van het stadhuis, inclusief alle details en kenmerken die nodig zijn voor verdere restauratie en onderhoudswerkzaamheden. Daarbij worden er ook een 3D-model en 2D tekeningen geleverd. Door gebruik te maken van deze 3D data kunnen alle betrokken partijen, van architecten tot bouwvakkers, precies zien wat er moet worden gedaan en hoe het gebouw eruit zou moeten zien na de restauratie.

Zijaanzicht 2D-tekening stadhuis Leuven

PelserHartman draagt bij aan de ontwikkeling en onderhoud van het stadhuis

Het project van PelserHartman heeft dus niet alleen bijgedragen aan het behoud van een belangrijk historisch monument, maar heeft ook de weg vrijgemaakt voor verdere restauratie en ontwikkeling van het stadhuis van Leuven. Dankzij deze inzet en expertise van ons team kunnen we blijven genieten van dit prachtige gebouw, nog vele jaren en generaties lang.

Meer weten over scannen, 2D tekenen of 3D modelleren?

Wil je meer weten of 3D laserscanning en modelleren met pointclouds? Lees dan verder op de speciale portaalpagina 3D scannen en modelleren. Heb je al een project en wil je meteen een offerte aanvragen? Dat kan via de knop hieronder. Heb je nog vragen, neem dan contact met ons op.

Museum Prinsenhof Delft 3D ingescand als basis voor verbouwingsplannen

Museum Prinsenhof Delft gaat – zo’n 70 jaar na de laatste grote werkzaamheden – verbouwen en vernieuwen. Het wordt een aantrekkelijk en eigentijds museum met versterking van het monumentale karakter. Architectenbureau BiermanHenket maakte het ontwerp, PelserHartman bracht alles in kaart. We konden hierdoor we een belangrijke bijdrage doen aan het grootschalige verbouwingsproject en het behoud van dit bijzondere erfgoed. Met inzet van onze high-end 3D laserscanners hebben wij het museum ingemeten en een gedetailleerde, gekleurde pointcloud geleverd. Deze pointcloud diende als basis voor de het maken van een 3D-model en verbouwingsplannen.

Dwarsdoorsnede gekleurde pointcloud museum Prinsenhof

Belangrijke historische waarde

Het historische Prinsenhof in Delft heeft een diepgaand verleden. Het begon als een 15e-eeuws klooster en diende later als de residentie van Willem van Oranje, die hier in 1584 werd vermoord. Hierdoor draagt het Prinsenhof aanzienlijke historische waarde in de Nederlandse geschiedenis. Het Museum Prinsenhof Delft presenteert de geschiedenis van Nederland aan de hand van drie onlosmakelijke thema’s: Willem van Oranje, Delfts Blauw en de Delftse Meesters. Op deze locatie vond een belangrijke gebeurtenis in de Nederlandse geschiedenis plaats – de moord op Willem van Oranje. Het museum herbergt ook werken van prominente schilders, zoals Johannes Vermeer, en bezit de boekenkist waarmee Hugo de Groot zich 400 jaar geleden uit Slot Loevestein bevrijdde. Het gebouw waarin het museum is gevestigd, prijkt op de lijst van de top 100 belangrijkste monumenten in Nederland.

Verbouwingsplannen Museum Prinsenhof

Voor de verbouwing en renovatie van het monumentale Museum Prinsenhof zijn er verschillende uitdagingen waarmee rekening gehouden moet worden. Het historische gebouw, met zijn rijke geschiedenis voldoet niet aan de moderne eisen van een museum. De toegankelijkheid was beperkt, er was een gebrek aan daglicht en het monumentale karakter kwam niet volledig tot zijn recht. Daarnaast zijn er eisen over duurzaamheid en het creëren van een hoogwaardig museumklimaat. Een renovatie is nodig om het museum een nieuw leven in te blazen en te laten voldoen aan de verwachtingen van de bezoekers.

Impressie voorlopig ontwerp Prinsenhof Delft. Bron: BiermanHenket

Pointclouds als essentieel 3D fundament voor verbouwingsplannen

PelserHartman bood voor het verbouwingsproject van Museum Prinsenhof een innovatieve oplossing voor het in kaart brengen van het museum. Door gebruik te maken van high-end 3D laserscanners werden alle elementen van het gebouw in de vorm van miljoenen gekleurde meetpunten vastgelegd. Deze pointcloud gaf een gedetailleerd en realistisch beeld van de bestaande situatie, van zowel het interieur als het exterieur. Deze pointcloud diende als basis voor het maken van het 3D-model en de verbouwingsplannen die worden ontwikkeld door architectenbureau BiermanHenket. De nauwkeurige pointcloud data is het fundament waarop architect, adviseurs, installateurs en aannemers verder kunnen bouwen.

Pointcloud buitenzijde Museum Prinsenhof te Delft

Succesvolle resultaten door 3D scannen

De expertise van PelserHartman in 3D-laserscannen speelde een belangrijke rol in het behoud van het monumentale Museum Prinsenhof. Door de 3D-laserscantechnologie kon gedetailleerd informatie verkregen worden, wat essentieel was voor het maken van het ontwerp en renovatieplannen. Hierdoor kan het museum succesvol getransformeerd worden tot een aantrekkelijke en moderne culturele bestemming, zonder afbreuk te doen aan het historische erfgoed. Daarnaast hebben de 3D scans ook een functie als documentatie van het erfgoed.

Meer weten over 3D scannen van monumenten?

Het behouden, herstellen, renoveren of aanpassen van monumentale gebouwen is een unieke taak. Het werk omvat vaak complexe projecten vol verassingen met weinig kloppende archief-informatie. Nauwkeurige maar vooral betrouwbare metingen zijn van cruciaal belang voor het maken van de goede onderleggers zoals 2D tekeningen en BIM-modellen. Een goede basis aan de start van het project zal het proces aanzienlijk stroomlijnen. Ontdek waarom 3D-laserscanning de ideale methode is voor het meten van monumenten en hoe je optimaal kunt profiteren van de gedetailleerde meetgegevens. Wil je meer weten over het 3D inmeten en 3D inscannen van monumenten? Lees dan verder op de pagina 3D laserscannen van monumenten.

3D scanning boerderij ‘De Morgen’ in Oene

De monumentale woonboerderij genaamd ‘De Morgen’ bevindt zich op een prachtige locatie in het landelijke buitengebied van het dorpje Oene, onderdeel van de gemeente Epe. Voorheen diende het pand als boerderij en beschikt het over twee grote rietgedekte schuren/stallen, waarvan één inpandig en een mestsilo. De woning dateert uit 1840. PelserHartman maakte een volledige 3D scan van de woonboerderij en de stallen. Buro Stiel uit Elburg maakte zelf op basis van de 3D scan oftewel ‘de pointcloud’ het 3D Vectorworks model.

3D inmeten met Leica laserscanner van boerderij ‘De Morgen’ in Oene.

3D inmeten van boerderijen

PelserHartman is onder andere gespecialiseerd in het inmeten van monumentale boerderijen. Om de verschillende balklagen, spanten en scheve of schuine vlakken goed te kunnen vastleggen, maken we gebruik van 3D scanners. De ingewonnen scandata gebruiken we vervolgens om 2D tekeningen, 3D modellen, orthofoto’s en BIM modellen te maken.

Gekleurde 3D scan of pointcloud van boerderij ‘De Morgen’ te Oene

Met onze pointclouds maken mensen zelf tekeningen en 3D modellen

Door het 3D inmeten van boerderijen met laserscanners ontstaat er een wolk van meetpunten. Dat noemen we een pointcloud. De bovenstaande en onderstaande afbeeldingen geven een indruk van deze meetdata. We leveren deze pointclouds vaak aan partijen die zelf graag de tekeningen of het 3D model willen maken. Dat doen zij in software zoals Autocad, Revit, Archicad, Vectorworks en Sketch-up. Wil je zelf testen of je kunt werken met een pointcloud? Download dan voorbeelden om zelf uit te proberen op onze pagina Downloads.

Wil je zelf leren tekenen met pointclouds?

Zou je willen weten of 3D scanning voor jou een goede oplossing is? En wil je leren hoe je de technieken binnen jouw bedrijf kan toepassen? Of zou je graag willen werken met pointclouds, maar ontbreekt de basiskennis? Volg dan een (online) cursus bij PelserHartman. Wij bieden op maat gemaakte trainingen voor bedrijven. Zowel basistrainingen 3D scanning, waarvoor geen specifieke voorkennis vereist is, alsook verdiepende trainingen voor mensen die al ervaring hebben met 3D laserscannen en het werken met pointclouds. Ons volledige trainingsaanbod vind je op de pagina Trainingen.

Wil je breder aan de slag met 3D scanning? Wil je meer kennis krijgen en misschien wel zelf gaan scannen? Dan is een pilotproject misschien wel iets voor jou.

Ongekleurde 3D scan of pointcloud van boerderij ‘De Morgen’ te Oene

PelserHartman maakt 2D tekeningen en 3D modellen

Natuurlijk kunnen wij voor jou tekenen en modelleren. In eigen huis maken wij naast 2D Autocadtekeningen ook 3D Revit- en Archicadmodellen. Daarnaast maken we ook verschillende soorten viewers en orthofoto’s.

Offerte aanvragen?

Heb je een boerderij of een ander monumentaal object dat ingemeten moet worden? We kijken samen met jou naar het project en de mogelijkheden. Daarbij kunnen we verschillende scenario’s uitrekenen. Offertes kun je aanvragen op ons offerteportal.

3D scanning Hofje van Mevrouw van Aerden

Het Hofje van Mevrouw van Aerden in Leerdam is meer dan zomaar een gebouw; het is een historisch monument dat een belangrijk deel van onze cultuur en geschiedenis weerspiegelt. Om ervoor te zorgen dat dit erfgoed behouden blijft voor toekomstige generaties, heeft PelserHartman het monument zorgvuldig gedocumenteerd met geavanceerde 3D-laserscanners. Dit resulteerde in een gedetailleerde gekleurde pointcloud, die niet alleen een digitale replica van het gebouw is, maar ook een solide basis biedt voor toekomstige restauratie- en onderhoudswerkzaamheden. “Met de pointcloud kunnen we op een efficiënte wijze digitale tekeningen of eventueel een 3D-model opstellen die overeenkomt met de werkelijkheid”, aldus André Hooijer van Van Hoogevest architecten.

Gekleurde pointcloud Hofje van Mevrouw Van Aerden te Leerdam

Een stukje geschiedenis

Het Hofje van Mevrouw van Aerden werd in de 18e eeuw opgericht door Maria van Aerden-Ponderus en diende oorspronkelijk als onderkomen voor haar ongehuwde, protestantse vrouwelijke familieleden. Sinds haar overlijden in 1764, wordt het Hofje beheerd door de Stichting Familie Vrouwenhofje en dient het nog steeds als woonruimte voor ongehuwde, protestantse vrouwen. Het Hofje is erkend als een beschermd rijksmonument vanwege zijn culturele en architecturale betekenis.

Verouderde pentekeningen

 Tot voor kort waren er alleen oude pentekeningen van het Hofje beschikbaar, die op sommige plaatsen niet meer overeenkwamen met de huidige staat van het gebouw. Dit leverde uitdagingen op voor bouwkundig onderzoek en het plannen van toekomstige onderhouds- en restauratiewerkzaamheden

Oude pentekening Hofje van Mevrouw van Aerden Leerdam
Oude pentekening Hofje van Mevrouw van Aerden, Leerdam

3D-scanning voor onderhoud en duurzaamheid 

PelserHartman bood een oplossing door gebruik te maken van moderne 3D-laserscan technologie. Met deze technologie konden we een gedetailleerde pointcloud creëren, zelfs op locaties die moeilijk te bereiken waren, zoals de kapzolders.

“Deze pointcloud vormde de basis voor het maken van nauwkeurige digitale tekeningen en een realistisch 3D-model van de huidige situatie. Bovendien leverde de pointcloud waardevolle aanvullende informatie op voor bouwkundige inspecties en het opstellen van onderhouds- en duurzaamheid adviezen”.

André Hooijer
3D scanning Hofje van Mevrouw van Aerden

Een geslaagd project 

De expertise van PelserHartman speelde een belangrijke rol in de conservering en het behoud van het Hofje van Mevrouw van Aerden. Dankzij de gedetailleerde pointcloud is het nu mogelijk om het Hofje nauwkeurig te analyseren en te bewaren voor toekomstige generaties. We zijn trots op het succes van dit project en geloven dat onze diensten een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan de instandhouding van dit historische monument in Leerdam.

Jouw monument inscannen?

Er zijn vaak ontbreken of inaccurate tekeningen van monumenten waardoor restauratie werkzaamheden niet van start kunnen gaan. PelserHartman kan hierbij helpen door de monumenten in te scannen en de benodigde tekeningen en 3D modellen te leveren.

3D scanning Sint-Romboutskathedraal Mechelen

De Sint-Romboutskathedraal van Mechelen is een UNESCO-werelderfgoed en de bekendste kathedraal van België. Ons team heeft zowel de gevels als alle daken en binnenzijden van de zolders in kaart gebracht met high-end 3D-scanners, total stations en drones. Het eindproduct is een set 2D-tekeningen. In deze blog beschrijven we de 3D scanning Sint-Romboutskathedraal en vertellen we waarom we 2D-tekeningen maken in plaats van 3D-modellen.

Sint-Romboutskathedraal mechelen
3D scan van Sint-Romboutskathedraal Mechelen

De meest bijzondere kathedraal van Belgie

De Sint-Romboutskathedraal, gevestigd in Mechelen, is niet alleen de belangrijkste kerk van het aartsbisdom Mechelen-Brussel, maar ook een van de meest bezochte toeristische attracties in België. Deze prachtige kathedraal is vooral bekend vanwege zijn indrukwekkende toren van meer dan 97 meter hoog, die twee beiaarden herbergt en beschouwd wordt als de metropolitane kerk van het land. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de toren, als onderdeel van een groep van 56 belforten en kerktorens in België en Frankrijk, op de prestigieuze lijst van werelderfgoed van UNESCO staat vermeld.

3D scanning Sint-Romboutskathedraal te Mechelen
3D scanning Sint-Romboutskathedraal te Mechelen

3D-scans voor onderhoudsdossier en restauratieplannen

Eind 2022 werden wij benaderd door Karuur Architecten. Zij hadden van de Provincie Antwerpen de offertevraag ontvangen voor het maken van een onderhoudsdossier en de plaatsing van ladderhaken op de daken van de Sint-Romboutskathedraal te Mechelen. Een belangrijk onderdeel van de uitvraag betrof de opmaak van digitale opmetingsplannen. Deze tekeningen waren nodig voor het maken van de renovatie- en restauratieplannen van de dakstructuur. Ook was het belangrijk om de gevels in beeld te krijgen voor de plaatsing van steigers. Door middel van 3D scanning is de kathedraal in kaart gebracht.

Daken scannen van Sint-Romboutskathedraal te Mechelen
Daken scannen van Sint-Romboutskathedraal te Mechelen

Om de binnenzijde goed te kunnen koppelen met de buitenzijde werden targets gebruikt aan beide zijden van het dak ter hoogte van dakkapellen. Deze targets werden zowel van beneden als van boven met scanners gemeten (Leica P40 – Leica RTC) en met total station ingemeten. Via wenteltrappen en doorsteken naar het schip van de kerk werd er een extra cloud-to-cloud koppeling ter controle naar beneden gemaakt.

Een combinatie van meetinstrumenten

Deze uitdaging vroeg om een mix van verschillende meettechnieken. We hebben alle daken en gevels in kaart gebracht met behulp van high-end 3D-scanners, total stations en een drone. Een deel van het meetwerk werd zelfs handmatig uitgevoerd. De drone werd ingezet om het dakbeeld compleet te krijgen. Het eindproduct is een set 2D-tekeningen.

Waarom 2D tekeningen en geen 3D model?

We tekenen niet meer op de plank of tekentafel, de bouw is een 3D wereld geworden. Toch maken we nog vaak 2D-tekeningen. Dat gebeurt binnen alle ‘takken van sport’ binnen de bouw, maar misschien nog wel het meest bij gevel- en dakrestauraties. Hierbij is het vaak minder van belang om de volledige gevelopbouw op tekening te hebben. Alleen het buitenaanzicht van de gevel en het dak is vaak voldoende. De restauratie-architect weet vaak wel hoe de gevel in elkaar steekt en hoeft niet altijd alle informatie in een 3D model terug te vinden.

3D pointcloud van bovenzijde daken Sint-Romboutskathedraal
3D pointcloud van bovenzijde daken Sint-Romboutskathedraal in Mechelen

3D modellen zijn duurder

Natuurlijk kunnen we ook een 3D-model van een gevel maken. Echter, om dit goed te kunnen doen, moeten we ook de binnenzijde van de gevel inmeten. Dit is kostenverhogend, terwijl het eigenlijk geen meerwaarde heeft voor een gevelrestauratie die aan de buitenzijde plaatsvindt. Daarom meten we alleen de buitenzijde van de gebouwschil en produceren we 2D-tekeningen van de aanzichten. We maken dan vaak de bekende bouwkundige gevel- en dakaanzichten op schaal 1:100, 1:50 of 1:20.

2D blokkentekeningen van natuursteen

Regelmatig worden we gevraagd om blokkentekeningen te maken van de natuursteen. Dit is een speciaal klusje en niet altijd even eenvoudig. Wil je hier meer over weten? Lees dan de blog ‘Hoe maak je een blokkentekening van een gevel voor de restauratie van natuursteen?’.

Blokkentekening natuursteen voor restauratie
Blokkentekening natuursteen voor restauratie

Conclusie

Al met al was het maken van 2D-tekeningen van de Sint-Romboutskathedraal de beste optie voor dit restauratieproject, gezien de specifieke behoeften en vereisten van de klant. Door gebruik te maken van een combinatie van verschillende meetinstrumenten konden we alle benodigde informatie verzamelen om gedetailleerde tekeningen te produceren voor de restauratie- en renovatieplannen van de dakstructuur en de plaatsing van steigers. We hopen dat ons werk zal bijdragen aan het behoud van dit prachtige werelderfgoed en dat toekomstige generaties ervan kunnen blijven genieten.

PelserHartman staat op vakbeurs MONUMENT 2023

23, 24 en 25 mei 2023 staat PelserHartman op de vakbeurs Monument in de Brabanthallen in Den Bosch. “Digitalisering Voor Verduurzamen Erfgoed” is ons thema dit jaar. Wil je weten wat onze 3D scan-, modelleer- en monitoringstechnieken voor jouw project kunnen betekenen? Ben je benieuwd welke nieuwe innovaties wij dit jaar gaan introduceren in de monumentenwereld? Wil je alles weten over onze speciale Erfgoed Actie 2023, of in gesprek gaan over jouw monument of verduurzamingsproject? Kom spontaan langs op onze stand C003 of maak vooraf een gerichte afspraak met één van onze adviseurs.

Lees hier verder over de beurs.

PH BLOG

NIEUWSTE BLOGPOSTS IN KENNISBANK

  • In functie van droogte en wijzigingen in de waterhuishouding Verandering in grondwater is een actueel thema in Nederland. Het zakken van het grondwater,

  • Op weg naar een ILS voor pointclouds Publicatiedatum 25 oktober 2021 Inwinning van data moet aan banden worden gelegd. Ingewonnen data moet beter aansluiten op