Home » Projecten » 3D viewer van scan De Rode Winkel

3D viewer van scan De Rode Winkel

De Rode Winkel in Utrecht is misschien wel de bekendste jeanswinkel van Nederland. De winkel is dit jaar compleet verbouwd. Er staat nu een totaalconcept waarin de historie van het familiebedrijf wordt omarmd. Een 3D viewer van PelserHartman hielp architect Thomas Kemme enorm bij het verbouwen van het monumentaal atelier naar de grootste multibrand jeans store van Europa.

De Rode Winkel is op exact dezelfde locatie gevestigd als waar oprichter Johannes Broekman 1837 zijn kledingatelier vestigde. De inmiddels in ongebruik geraakte ateliers zijn met deze verbouwing herbestemd tot winkelruimte en kantoorruimte. Ook is met de visie van architect Thomas Kemme een dichtgeslibd steegje ‘teruggegeven’ aan de stad. De 3D scan en meegeleverde 3D viewer van PelserHartman hebben hem geholpen een gewaagd plan succesvol tot een einde te brengen. Samen met PelserHartman bedacht de architect verder één nieuw efficiënt trappenhuis, dat maar liefst 4 trappen vervangt. Hierdoor ontstaat veel meer winkelruimte en een logische routing.

Naaiatelier De Rode Winkel © Maarten Willemstein Amsterdam
In het nieuwe ontwerp is er mede door een slim advies van PelserHartman ruimte gekomen voor een service als het inhouse naaiatelier, waar jeans op de juiste lengte gemaakt kunnen worden. © Maarten Willemstein Amsterdam

3D inmeten winkelverbouwing

In de detailhandel moet het hele plaatje kloppen. Vroeger kwamen de mensen vanzelf, maar tegenwoordig moet er iets extra’s geboden worden. Ondernemer Tom Broekman, een van de nazaten van de oprichter: “Er moeten duizend dingen goed gaan om een win-winsituatie te creëren voor de retail en bezoekers.” Een grote verbouwing als deze moet dus ook van voor tot achter kloppen. Dat begint met een goed plan.

Winkelverbouwing met historische inslag

Om de naam en historie van familiebedrijf Broekman eer aan te doen – en om bestaansrecht te houden in het huidige retailklimaat – moest de winkel iets uitzonderlijks worden. In het business plan was vastgelegd dat de band met het verleden van het bedrijf versterkt moest worden. Architect Thomas Kemme zag direct mogelijkheden om het monumentale pand van De Rode Winkel hiervoor te gebruiken. Thomas Kemme: “Het plan is kortgezegd een hergebruik van de historische structuur die er al staat, maar op een rigoreuze manier. VEVS Interior Design ontwikkelde een compleet nieuwe winkelervaring, die inspeelt op de rijke geschiedenis. Het is overigens niet zomaar een retailverbouwing, maar een nieuwe fase voor het onroerend goed van het familiebedrijf. Het blijft zo bewaard voor de volgende generaties. Het totaal is verder een stedenbouwkundige ingreep, restaureert een Rijksmoment en geeft een dichtgeslibt straatje terug aan de stad. In feite hebben we het bestaande alleen uitgepakt en teruggebracht tot de kern. In de kolossale, nauwe straat is de rotzooi van de afgelopen decennia gestript, waardoor je de blauwe lucht weer kunt zien. Het bijna afwezige glasdak benadrukt de schoonheid ervan en geeft het gebouw stedelijke allure.”

De Rode Winkel steegje © Maarten Willemstein Amsterdam
Het bijna afwezige glasdak benadrukt de schoonheid van het steegje en geeft het gebouw van De Rode Winkel stedelijke allure. © Maarten Willemstein Amsterdam

Herbestemmen oude panden binnenstad

Het herbestemmen van oude binnenstedelijke panden is niet zo makkelijk als het lijkt. Vaak ontbreekt goede informatie, omdat er geen tekeningen zijn, of omdat revisies niet stroken met de werkelijkheid. Het verbouwen van een oud pand met respect voor het verleden vereist een goede open samenwerking tussen opdrachtgever, architect, uitvoerende partijen én andere belanghebbenden. Thomas Kemme: “Veel credits gaan naar de opdrachtgever. Ze zijn al tientallen jaren actief in de binnenstad. Het respect dat Broekman geniet, heeft dit zeer ambitieuze ontwerp mogelijk gemaakt. Oude familiebedrijven als deze zijn krenten in de pap voor het winkelaanbod. Dat beseft de gemeente, waardoor de diensten Stedenbouw en Cultureel Erfgoed de planvisie enthousiast omarmden. Deze verbouwing is niet cosmetisch, maar groot onderhoud om dit familiebezit de komende 50 jaar te behouden. Met een duurzaam energieconcept verdwenen ook ontsierende dakinstallaties uit het straatbeeld en het energiegebruik is met ongeveer 50% verlaagd.”

Voor een ambitieus plan als dit moest hij echter wel een goede basis hebben, waarop 100% vertrouwd kon worden. 3D scannen bood de oplossing.

3D scan de Rode winkel: Controle bestaande tekeningen

Er waren veel historische tekeningen die elkaar tegen leken te spreken, dus een goede controlemeting was essentieel. Het historische pand in de binnenstad van Utrecht werd daarom door PelserHartman 3D ingescand, om te bepalen wat er nog precies klopte van de bestaande tekeningen. Het vermoeden van afwijkingen werd met de pointcloud makkelijk aangetoond, waardoor er snel een actuele tekening gemaakt kon worden.

3D viewer als waardevol ‘bijproduct’

Bijkomende voordeel van de controlemeting was dat van de 3D scan eenvoudig een viewer gemaakt kon worden. Deze specifieke online viewer kon de architect altijd en overal raadplegen. Thomas Kemme: “Via truview kon ik voortdurend ‘rondlopen’ in het gebouw. Tijdens het uitwerken van het ontwerp heb ik er veelvuldig uit geput, maar ook tijdens bouwvergaderingen of andere besprekingen. Het is makkelijk als je de actuele situatie er even bij kunt halen, zelfs op je telefoon. Er is dan nooit discussie hoe iets precies zit. Met de gebruikte 3D viewer konden we zelfs maten bepalen, waardoor direct duidelijk was of iets past, of niet. We hebben door dit goede overzicht gedurfde stappen kunnen maken, wat resulteerde in dit minimalistische ontwerp.”

Bouwkundig advies PelserHartman

Brandveiligheidsadvies resulteert in meer winkeloppervlak

Omdat we meten met bouwkundigen hebben we ook veel kennis over bouwwet en -regelgeving. Onze Bouwadviestak heeft in samenspraak met Thomas Kemme een brandadvies en Bouwbesluittoetsing opgesteld. Met dit plan was het mogelijk alle bestaande installaties eruit te slopen en ruimte te maken voor één nieuw en veilig trappenhuis. Dit zit nu op een logistiek voorspelbare plaats, zowel voor brandveiligheid als voor dagelijks gebruik. Thomas Kemme: “Het traject met PelserHartman was een 3-trapsraket. We zijn heel betaalbaar begonnen met een 3D scan ter controle van oude revisietekeningen. Er waren in totaal 4 trappen die niet logisch geplaatst waren. Als er brand was, kon je per ongeluk de verkeerde kant op vluchten, naar de brand toe. Omdat ik de 3D viewer had, kon ik mijn ideeën voortdurend checken. We zijn zo tot een economische oplossing gekomen. 4 trappen verdwenen en creëerden enorm veel ruimte, wat nu winkeloppervlak is geworden.”

De 3D scan van de Rode Winkel heeft op veel manieren een gedurfd ontwerp ondersteund. De Rode Winkel is nu een totaalconcept dat de historie omarmt, en waar de volgende generaties mee vooruit kunnen.

Interieur De Rode Winkel Utrecht © Maarten Willemstein Amsterdam
Met hulp van onze 3D scan met viewer en ons bouwadvies kon het totaalconcept van De Rode Winkel succesvol uitgevoerd worden. © Maarten Willemstein Amsterdam

Over (de naam van) De Rode Winkel

De Rode Winkel verkocht oorspronkelijk werkkleding. Het familiebedrijf is begonnen als winkel-aan-huis, en nu uitgegroeid tot de grootste multibrand jeans store van Europa. Tegenover Thom Broekman Herenmode staat het oude atelier uit 1920. Het historische pand is vier verdiepingen hoog. Hier werd werkkleding geproduceerd en daarna verkocht vanuit het woninkje aan de straat.

De Rode Winkel heeft zijn naam te danken aan een schilder die in 1930 de pui in een oran­jerode menieverf schilderde. Hij brak zijn been tijdens het schilderen en kon het werk niet direct afmaken. Het straatbeeld bleef lang opgefleurd door deze opvallende kleur. In de volksmond was de naam De Rode Winkel geboren.

Wat is 3D scannen?

3D scannen is een populaire manier van inmeten. In de praktijk blijkt echter dat niet iedereen de techniek en beperkingen volledig begrijpt. Volgens ons is kennisdeling met- en voorlichting van onze opdrachtgevers essentieel om tot een succesvol resultaat te komen. Daarom delen we op de pagina Wat is 3D scannen informatie over 3D scannen, waarvan wij vinden dat iemand die vooraf zou moeten weten. Daar staat ook onze whitepaper ‘Wat is 3D scannen? – De basics’.

PelserHartman en retailverbouwingen

PelserHartman heeft ruime ervaring met het inmeten voor retailverbouwingen. We scanden eerder al De Bijenkorf in Amsterdam, Rotterdam Eindhoven & Utrecht, Maison de Bonneterie Amsterdam & Den Haag, winkelcentrum Leidsenhage, winkelcentrum Uithoorn en de Lijnbaan in Rotterdam. Heb je plannen met een historisch pand in de binnenstad en denk je dat 3D scanning of een 3D viewer op computer of smartphone jou kan helpen? Bel +31 73 613 5729 en wij denken graag mee.

NIEUWSTE PROJECTEN

PelserHartman meet de Nieuwe Kerk van Delft in ter voorbereiding op uitbreiding Koninklijke grafkelders

De Koninklijke grafkelders in de Nieuwe Kerk in Delft zijn bijna vol en daarom staat een uitbreiding van de crypte op de agenda. Van Hoogevest Architecten vroeg PelserHartman de ruimtes boven de grond in kaart te brengen middels 3D scans. Met behulp van deze informatie krijgt de architect beter inzicht in de bouwkundige structuur van de kerk. Dit vormt de basis van het ontwerp van de uitbreiding die volgend jaar gerealiseerd zal worden. Maar voordat het zo ver is, wordt de grond onder het historische gebouw minutieus onderzocht door archeologen.

3D inmeten Nieuwe Kerk in Delft ter voorbereiding van de uitbreiding van de Koninklijke grafkelders

Spannende graafexercitie

De Nieuwe Kerk heeft een lange ontstaansgeschiedenis. Rond 1381 is de eerste steen gelegd en in ongeveer honderd jaar tijd is de kerk aan de hand van een ontwerp en plan gebouwd. Zoals bij veel historische gebouwen is onbekend hoe de bouwkundige structuur er ondergronds precies uitziet. De enige informatie die Roel van Tatenhove, Projectleider/Architect bij Van Hoogevest, heeft is afkomstig van een bouwhistorisch onderzoek uit 1930: “Waarschijnlijk is er toen gegraven, maar dat weten we niet zeker. Daarbij kan het om de paar meter weer anders zijn. De enige manier om erachter te komen hoe het er onder de grond uit ziet, is door te graven.”

Deze spannende exercitie wordt natuurlijk wel goed voorbereid. Wij brachten de ruimtes boven de grond tot op de millimeter nauwkeurig in kaart met 3D laserscanners. Informatie over de positie van bijvoorbeeld de koorkolommen geeft aanwijzingen over hoe de situatie er onder de grond uit ziet.

Het belang van 3D scanning

Het is niet zonder reden dat er binnen dit bijzondere project voor gekozen is om met 3D scanning te werken. Van Tatenhove: “Het alternatief zou zijn om de ruimte handmatig in te meten met een laserafstandmeter. De ruimtes van de Nieuwe Kerk zijn behoorlijk ingewikkeld van vorm en bevatten grote afwijkingen. De tegelvloer met zijn grafzerken ligt bijvoorbeeld absoluut niet waterpas. Gemeten van de ene naar de andere kant is er een verschil van wel 10 centimeter. Het is eigenlijk niet te doen om dit correct handmatig in te meten, daarbij is het veel efficiënter om het met een 3D scan te doen.”

Schat aan informatie

Maar voordat er met het grote graafwerk en de uitbreiding van de kelders wordt gestart, vindt nauwkeurig onderzoek van de historische grond plaats. In het verleden werden de allerrijksten begraven onder de Nieuwe Kerk en daarom wordt verwacht dat er een schat aan informatie over het leven in vroegere tijden te vinden is. Eind juli startten de archeologische opgravingen, NOS besteedde hier in het 20.00u Journaal aandacht aan. Kijk het item hier terug (vanaf 11.10):

De archeologische opgravingen op het NOS 20.00u journaal

Bijzonder project

Dat dit een bijzonder project is moge duidelijk zijn. Van Tatenhove: “De beperkte bouwkundige informatie en het feit dat we deze historische grond in gaan, maken dit project een mooie uitdaging. Daarbij gebeurt een uitbreiding van de kerk maar eens in de honderd jaar. Het is heel bijzonder om aan zo’n historisch waardevol project te werken.” Wij kunnen natuurlijk niet anders dan ons hier bij aan te sluiten!

Verder lezen

PelserHartman brengt regelmatig monumentale gebouwen met behulp van 3D laserscantechnieken in kaart voor renovaties, restauraties en uitbreidingen. Zo maten we het gehele Binnenhof op en maakten er een zeer gedetailleerd BIM model van. Ook scanden we de vloerconstructie van het ARTIS-Groote Museum, ontwikkelden we een BIM-Model van het Amsterdam Museum en leverden we orthofoto’s voor de restauratie van de toren van de Stevenskerk in Nijmegen.

Benieuwd hoe we het inmeten of modelleren van jouw monumentale pand zouden aanpakken?

Vraag hier een vrijblijvende offerte aan.

3D laserscanning en meshing voor het Shell C30 gebouw

Het prestigieuze monumentale Shell C30 gebouw in Den Haag wordt gerestaureerd en gerenoveerd en daarmee toekomstbestendig gemaakt. Architectenbureau RoosRos die in opdracht van De Vries en Verburg een onderdeel van dit project voor zijn rekening nam, gaf ons de opdracht om het volledige gebouw in kaart te brengen met inzet van 3D laserscanners. 

Waarom is het bij zo’n groot project zinvol om pointclouds te maken? Waarvoor worden ze gebruikt? En hoe wordt ervoor gezorgd dat alle partijen met de meetdata kunnen werken? Wij lichten het graag toe. 

Het prestigieuze monumentale Shell C30 gebouw in Den Haag wordt gerestaureerd en gerenoveerd om het toekomstbestendig te maken. PelserHartman bracht het gebouw van kelders tot torens in kaart middels 3D laserscanners. 

Inmeten Rijksmonument Shell C30

Het Koninklijke Rijksmonument dateert uit 1917 en beslaat ongeveer 25.000 vierkante meters. Het ontwerp is geïnspireerd op de renaissance en het 17e eeuwse Hollandse classicisme. Om het toekomstbestendig te maken, wordt het gebouw herontwikkeld en verduurzaamd, waarna het uiteindelijk een LEED-gold certificering zal krijgen. PelserHartman werd vanwege onze ervaring met het inmeten van grote complexe projecten gevraagd om het gebouw, van de kelders tot en met de torens, 3D in te scannen.

Laserscans als basis voor verbouwplannen

Het was snel duidelijk dat 3D scannen van het Rijksmonument dé oplossing was om een accurate basis te leggen voor de verbouwplannen. Bij zo’n grootschalig project is namelijk het grote voordeel dat meerdere partijen gebruik kunnen maken van de meetdata. Zo hoeft niet elke partij eigen metingen te doen. Dit scheelt tijd en geld. 

Pointcloud voor modelcontrole

PelserHartman bracht het gehele interieur van het gebouw in kaart door middel van high-end 3D laserscanning. Het primaire product uit laserscanning is een puntenwolk of pointcloud. De puntenwolk werd door de architect gebruikt om te controleren of het gemaakte 3D model conform de werkelijkheid is. Met behulp van de pointcloud kon het bestaande model gecontroleerd en aangevuld worden.

Ongekleurde puntenwolk van het trappenhuis

Gridshell koepeldak

Ook speelden de meetgegevens een belangrijke rol in de constructie van nieuwe elementen van het gebouw. Zo heeft de binnenplaats een gigantisch nieuw gridshell koepeldak gekregen. Deze werd vervaardigd door Octacube. Technisch ontwerper bij RoosRos Maurien Plug zegt hierover:

“Het mooie van een pointcloud is dat we daardoor de gevellijn tot op de millimeter nauwkeurig bij Octatube konden aanleveren en zij op basis van deze informatie de staalconstructie van de atriumkap konden engineeren.”

Van pointcloud naar mesh

Zoals gezegd kan het correct opmeten van een gebouw veel tijd en geld schelen. Maar hoe zorg je ervoor dat alle betrokken partijen toegang hebben tot de data? Niet alle partijen kunnen immers met pointclouds omgaan door een gebrek aan de juiste software of ervaring. In dat geval kunnen we de meetdata converteren naar meshes. 

In een mesh worden de punten in een puntenwolk simpel gezegd verbonden tot driehoeksvlakken. Door te testen met meerdere meshes met verschillende detailniveaus konden we samen met de opdrachtgever het definitieve detailniveau bepalen. Door de wens van beperking van de bestandsgrootte van de meshes is er gekozen om een opdeling te maken.

Mesh van het totale interieur en de binnenplaats van het Shell C30 gebouw

Zelf een pointcloud nodig?

Wij helpen je graag! Vraag een offerte aan of neem contact met ons op voor meer informatie.

Verder lezen

PelserHartman brengt regelmatig monumentale gebouwen met behulp van 3D laserscantechnieken in kaart voor renovaties. Zo brachten we onder meer de vloerconstructie van het ARTIS-Groote Museum in kaart, maakten we een BIM-Model van het Amsterdam Museum en leverden we orthofoto’s voor de restauratie van de toren van de Stevenskerk in Nijmegen.

Van den Heuvel vervangt leidingwerk op basis van 3D scans van PelserHartman

Aannemingsbedrijf Van den Heuvel in Heesch heeft binnen 60 uur het leidingwerk bij Rotterdam Rijn Pipe (RRP) vervangen op basis van 3D scans van PelserHartman. De werkzaamheden zijn uitgevoerd volgens een nauw luisterend werkplan onder toezicht oog van een onafhankelijk Notified Body: NOBO en Lloyds. Er gelden zware veiligheidsmaatregelen omdat het hier een oliepompstation betreft met in bedrijf zijnde leidingen van Ø 400 op 62 bar druk. Het werk kon probleemloos en onafgebroken uitgevoerd worden op basis van het scanwerk van PelserHartman. Die 3D meetdata maakte een foutloze werkvoorbereiding en prefabricage mogelijk.

Overzicht gekleurde pointcloud leidingwerk

De 650 vakkundige en enthousiaste medewerkers van Van den Heuvel engineeren en bouwen onder andere bijzondere infrastructuren voor water. Uniek zijn hun aanboor- en afstoptechnieken bij het onderbreken van leidingen en opheffen van storingen.

“Het leidingwerk paste op de millimeter!”

De reactie van onze klant Kees van Bers van Van den Heuvel uit Heesch:

“Op een dinsdagnacht in juni 2020 zijn met groot machtsvertoon (grote hijskranen) de gescande leidingen ingebouwd. De leidingen pasten op de millimeter nauwkeurig. Dit was niet vanzelfsprekend omdat de aansluitingen en aftakkingen niet allemaal recht waren.

Na afloop van de inbouw ontving Van den Heuvel en RRP het bericht van NOBO dat de leidingen zonder op- of aanmerkingen zijn goedgekeurd, en als verdubbellaar zijn de werkzaamheden ruim binnen de gestelde doorlooptijd uitgevoerd.

Screenshot van ongekleurde 3D scandata uit high-end 3D laserscanner

Onze opdrachtgever RRP, de NOBO en alle andere betrokken partijen hadden bij aanvang eerst hun bedenkingen bij onze manier van aanpakken; het scannen van de leidingen en alles prefab maken i.p.v. op locatie samen bouwen. Maar mede dankzij het nauwkeurige scanwerk van PelserHartman zijn de werkzaamheden succesvol geworden.

Bijzonder zijn de mooie reacties die Van den Heuvel heeft ontvangen van de diverse opdrachtgevers die via de zijlijn lucht hadden gekregen van de puike prestatie. Betere reclame dan deze kun je als ondernemer niet maken en hebben!”

Overzicht complex leidingwerk gevangen in een ongekleurde pointcloud

Mogelijkheden 3D scannen met een pilotproject

Wil je graag aan de slag met 3D scannen? Maar weet je niet zeker of dit de juiste oplossing biedt voor jouw probleem? Kom erachter wat 3D scanning kan betekenen voor jouw (industrie) bedrijf door het laten uitvoeren van een pilotproject.

Video’s 3D scanning en modelleren in de industrie

Voor de industrie hebben we een aantal video’s gemaakt waarin we uitleggen hoe 3D scanning ingezet kan worden. Hieronder de eerste uit de serie. Onderstaande video gaat over pointclouds in de industrie.

Wil je meer weten over modelleren, pointclouds viewers en clashdetection. Bekijk dan de ‘3D scanning in de industrie playlist’ op ons YouTube kanaal voor alle video’s.

PelserHartman houdt sloop Theater aan de Parade in de gaten

Verzakkingen, vervormingen en scheuren in de gevels van monumentale panden door de sloop van een nabij gelegen gebouw, je moet er niet aan denken. Om dit soort leed te voorkomen, vroeg de gemeente ‘s-Hertogenbosch PelserHartman om de binnenstad te monitoren tijdens de sloop van het voormalige Theater aan de Parade. Een zeer interessante en uitdagende klus die afgelopen maandag een nieuwe fase in is gegaan.

Wat als de sloop van het Theater aan de Parade verzakkingen of scheuren in gevels veroorzaakt? Om dat te voorkomen houdt PelserHartman de binnenstad in de gaten dmv monitoren.

Wat is Monitoring?

Bij PelserHartman hebben we de ervaring om bewegingen van gebouwen, kunstwerken en andere structuren vast te leggen en in de gaten te houden. Dit specifieke onderdeel van meetkunde wordt ‘monitoring’ genoemd.

Voorbereiding op maat samen met de bewoners

Maanden geleden zijn we gestart met de voorbereidingen van de monitoring van de sloop van het Theater aan de Parade. De buurtbewoners hebben we uitgebreid geïnformeerd tijdens informatieavonden en vele thuisbezoeken.

Op basis van de sloop- en bouwplannen maakte onze monitoringspecialist Peter Heymans een risicoanalyse en monitoringsplan. Vervolgens bepaalden we in goed overleg met pandeigenaren en bewoners de plaats van alle meetpunten en meetsystemen. We plaatsten 100 vaste meetpunten en 19 trillingsmeters op en in de gebouwen aan de Parade, Peperstraat, Oude Dieze, Triniteitstraat, Cavaleriestraat, Choorstraat en Papenhulst.

PelserHartman heeft meetpunten geplaatst rondom de Parade in Den Bosch om de sloop van het Theater te monitoren
Meetpunten rondom het Theater aan de Parade in ‘s-Hertogenbosch

De nulmeting

De exacte posities van deze meetpunten werden de afgelopen weken ingemeten. Hiermee is de beginsituatie vastgelegd. Ook de trillingsmeters maakten afgelopen dagen een soort ‘nulmeting’, waarbij ze de normale dagelijkse trillingen veroorzaakt door bijvoorbeeld het verkeer registreerden. Tot slot werden de gevels en straten van het hele projectgebied vastgelegd in miljoenen coördinaten door enkele high-end Leica 3D laserscanners. Kortom; alles is uit de kast gehaald om de sloop en bouw van het Theater nauwlettend te kunnen volgen.

Pelserhartman voert nulmeting uit binnen het monitoringsproject rondom de sloop van het Theater aan de Parade in Den Bosch

Start van de sloop

Na 14 jaar was het afgelopen maandag dan zo ver en startte de sloop. Vanaf nu meten we vanaf 23 posities met hoog nauwkeurige total stations en trillingsmeters of de sloop en het transport van- en naar de Parade invloed heeft op de gebouwen. Indien dit zorgelijke vormen aanneemt, kunnen we tijdig aan de bel trekken en eventuele beschadiging aan de panden door bijvoorbeeld verzakkingen, vormveranderingen en scheurvorming voorkomen.

De sloop duurt vijf tot zes maanden, daarna begint de nieuwbouw. Het nieuwe theater wordt verwacht medio 2023 klaar te zijn.

Meer weten over monitoring?

Lees hier alles over verschillende soorten monitoring en deformatiemetingen, het meetproces en de kosten.

Interesse in een kennissessie over monitoring? Wij geven regelmatig gratis kennissessies ter kennismaking. Twee uur lang beantwoorden wij al je vragen en kunnen wij een gerichte case behandelen indien je die vooraf instuurt. Wil je weten of je in aanmerking komt voor de gratis kennissessie? Stuur dan een email naar [email protected] met een omschrijving van je bedrijfsactiviteiten de onderwerpen waar je graag meer over zou willen weten.

Benieuwd hoe we jouw monitoringsproject zouden aanpakken?

Vraag hier een vrijblijvende offerte aan.

3D scan afgebrande kerk voor restauratie

Op 15 april ’19 verwoestte een brand een deel van de monumentale Notre Dame in Parijs. Een dag na de brand gaf president Macron van Frankrijk al aan de kerk te zullen herbouwen. Een flinke, maar niet onmogelijke klus. In deze blog leggen we uit hoe 3D laserscantechnieken ingezet kunnen worden bij herstelwerkzaamheden aan monumenten. Dit doen we aan de hand van het voorbeeld van de Urbanuskerk. Deze kerk liep, net als de Notre Dame, ernstige schade op door een brand. PelserHartman maakte 3D scans van de kerk die als basis dient voor het restauratie plan van Verlaan & Bouwstra architecten en de uitvoering van de restauratiewerkzaamheden door Nico de Bont. 

Urbanuskerk na brand
Bovenaanzicht van de St. Urbanuskerk na de brand

3D scan Urbanuskerk

De Sint-Urbanuskerk in Amstelveen werd in september 2018 getroffen door een grote brand. Eén dag voordat de net gerestaureerde kerk heropend zou worden, verwoestte de brand een groot deel van dit 150 jaar oude monument. Onder meer diverse gewelven in de kerk raakten zwaar beschadigd. Kort na de brand benaderde het kerkbestuur PelserHartman om de kerk 3D in te scannen om daarmee zo veel mogelijk meetkundige informatie vast te leggen. Vanwege het instortingsgevaar zijn we snel in actie gekomen en brachten we de binnenzijde – en in een later stadium ook de buitenzijde – van het gebouw in kaart met high-end 3D scanapparatuur.

Het scannen van het interieur is in samenwerking met het kerkbestuur vooraf goed besproken, zodat wij dit werk op een voor mens en materieel veilige manier konden uitvoeren. Met behulp van een uitvoerig scanplan zijn vooraf de risico’s in kaart gebracht en zijn de locaties aangewezen waar we, in verband met het instortingsgevaar, veilig met de 3D laserscanner konden meten.

3D scan kerk
3D scannen van de verwoeste Urbanuskerk

Van 3D scan naar mesh voor ondersteuningsmallen

De 3D scans die gemaakt zijn om de beschadigde gewelven in kaart te brengen, zijn gebruikt om EPS ondersteuningsmallen te maken. Een pointcloud bestaat uit punten. Wanneer deze punten met elkaar verbonden worden, ontstaan driehoeksvlakken. Dit noemen we triangulatie of meshing. Van de bestaande gewelven zijn meshes gemaakt. Deze meshes zijn gebruikt om exacte ondersteuningsmallen te maken.

mesh uit pointcloud
3D mesh van de onderzijde van de gewelven gemaakt uit pointcloud data

De mallen met ondersteuning voorkomen verdere instorting. De 3D freesmachine leest de 3D CAD tekening in en freest de vorm van de mal. De EPC mallen zijn onder tegen de gewelven aan geplaatst en worden ondersteund door stempels.

mal gemaakt uit mesh pointcloud
EPS mal uit freesmachine wordt ondersteund met stempels (Foto: Nico de Bont, TBI)

Restaureren van historische panden

Het restaureren/herstellen van historische panden kan een ingewikkelde opgave zijn. Vaak zijn er namelijk geen tekeningen meer beschikbaar, waar de plannen voor een restauratie op gebaseerd kunnen worden. Dit geldt overigens niet alleen voor kerken, maar ook voor veel andere monumentale gebouwen. Soms zijn er wel tekeningen beschikbaar, maar is het niet duidelijk of deze correct zijn. 3D scanning is in beide gevallen een goede oplossing op de werkelijke maten en vormen snel vast te leggen.

Gewelven van de Sint-Urbanus

In het geval van de Sint-Urbanuskerk konden wij de scandata op verschillende manieren inzetten bij het herstel van het gebouw. Zo brachten wij de gewelven die niet door de brand verwoest waren in kaart. De informatie die hierbij verzameld werd, diende als basis voor de reconstructie van de verwoeste gewelven.

pointcloud 3d scan Urbanuskerk.
Pointcloud van interieur van de Urbanuskerk. De schade aan de gewelven is goed zichtbaar.

De niet ingestorte gewelven vormen daarnaast ook de basis voor de gewelven die oorspronkelijk een andere vorm hadden. De vorm, opbouw en detaillering dient daarmee als basis om een zo natuurgetrouwe reconstructie te kunnen maken. Hiermee kunnen de architectonische en constructieve principes, waarmee de kerk ooit in een ver verleden gebouwd is, zo ver mogelijk benaderd worden. Door middel van het maken van snedes in de puntenwolk kunnen nauwkeurig de vormen van ribben en gordelbogen van de gewelven worden vastgelegd. De aansluiting van deze elementen op de sluitsteen is de blauwdruk voor verloren gegane gewelven.

De gewelven die door de brand schade opliepen maar niet compleet verwoest waren, zijn in een later stadium bewust afgebroken. Deze waren dusdanig aangetast dat het niet veilig was om ze te laten staan. Met behulp van de laserscans is het dus mogelijk om deze gewelven exact te reconstrueren.

3D scan als basis voor steigerontwerp

De laserscans kunnen naast de reconstructiedoeleinden ook gebruikt worden als basis voor het steigerontwerp. Voor de restauratiewerkzaamheden zal de gehele kerk in de steigers worden gezet, om zo een veilige bouwplaats te creëren. In het voorstadium kan de steigerbouwer een driedimensionaal steigerplan maken op basis van de geleverde pointcloud. Zonder dat iemand op de locatie moet zijn geweest, is toch zeker dat het steigerontwerp past.

pointcloud Urbanuskerk
Pointcloud van de Urbanuskerk.

Een groot bijkomend voordeel van het 3D laserscannen in het geval van de Urbanuskerk, was dat de verschillende partijen in de pointcloud of via viewers de situatie in de kerk op elk moment konden bekijken. Ook konden de betrokkenen al metingen verrichten op basis van de pointcloud, zonder fysiek op de onveilige bouwplaats te zijn.

3D scan exterieur kerk

Verlaan en Bouwstra Architecten leidt de herbouw van de Sint Urbanuskerk. In opdracht van dit bureau hebben wij ook nog de buitenkant van de kerk met 3D laserscanners in kaart gebracht. Op basis van de pointclouds van zowel de binnen- als de buitenkant van de kerk is een 3D Model gemaakt in Revit.

pointcloud exterieur Urbanuskerk
Pointcloud van de buitenkant van de Urbanuskerk

3D scannen voor behoud van erfgoed

Zoals al eerder aangegeven, zijn er van historische en monumentale panden vaak beperkte of verouderde bouwtekeningen beschikbaar. Het documenteren van het erfgoed gebeurt vaak middels foto’s en 2D tekeningen. In veel gevallen gaat het daarnaast om bepaalde onderdelen en is men afhankelijk van vrijwilligers die hier veel tijd aan besteden. De exacte vormen en meetkundige staat van deze objecten is vaak niet of nauwelijks in kaart gebracht. Daarnaast zien wij ook dat als er wel tekeningen zijn, deze vaak niet kloppen. Door de tand des tijds kunnen bijvoorbeeld verzakkingen en scheefstanden ontstaan.

Met behulp van 3d laserscantechnieken kan de geometrie van gebouwen en objecten worden vastgelegd. Behalve de pointcloud, maakt de scanner ook foto’s waarmee het erfgoed ook visueel wordt vastgelegd. Wij kunnen Laserscanning proactief inzetten om gebouwen van historische waarde digitaal in kaart te brengen. Mocht het gebouw door bijvoorbeeld een brand dan ernstig beschadigd raken, dan kan men met de verzamelde informatie het gebouw toch in de oude staat herstellen.

3D scan van de Notre Dame

Ook in het geval van de Notre Dame zouden 3D scans heel waardevol kunnen zijn bij de restauratie van de kerk. Een medewerker van PelserHartman heeft een aantal jaar geleden tijdens een vakantie gezien dat er mensen met 3D scanners bezig waren bij de kerk. We hebben daarom goede hoop dat er een goede 3D scan van de kerk is en dat alle meetkundige informatie die nodig is voor de restauratie, voorafgaande aan de brand is vastgelegd.

3D scan kerk Notre Dame
3D scan bij de Notre Dame in Parijs

3D inscannen van kerken

PelserHartman brengt regelmatig kerken en (rijks)monumenten met behulp van 3D laserscantechnieken in kaart. Zo brachten we onder meer de toren van de Stevenskerk in Nijmegen in kaart vanwege een restauratie, documenteerden we een deel van de Grote Kerk in Alkmaar en maakten we een 3D scan van de bestaande situatie in de Heilig Hart kerk in Boxtel vanwege een herbestemmigstraject. Meer informatie over het inscannen van kerken en kloosters is hier te vinden.

Benieuwd hoe we jouw restauratie project zouden aanpakken?

Vraag hier een vrijblijvende offerte aan.

3D scan maken van Paleis het Loo

Op 8 januari 2018 is gestart met een omvangrijke renovatie van Museum Paleis Het Loo. Het volledige museum wordt vernieuwd, verbouwd en verbeterd. Er moet veel onderhoud plaatsvinden en bovendien moeten de bezoekersfaciliteiten worden uitgebreid. Een belangrijk onderdeel van de renovatie is de asbestsanering. Hiervoor worden alle stijlkamers volledig leeggehaald en gestript. PelserHartman bedacht samen met aannemer Koninklijke Woudenberg B.V. een 3D scan methode om alle rijksmonumentale ruimtes na verwijdering van asbest weer exact in de oude staat terug te brengen.

3D scans maken voor het museum

In geval van project Museum Paleis het Loo bleek dat inzet van een specifieke high-end 3D scanner zeer waardevol zou zijn. De informatiebehoefte kon vertaald worden in 2D wand- plafond- en vloeraanzichten. Het museum bestaat echter uit ontzettend veel verschillende ruimten en stijlkamers. Het maken van 2D aanzicht-tekeningen van al deze ruimten zou ontzettend veel tijd én geld gaan kosten. Daarom bedachten we een alternatief product; de orthofoto op basis van de 3D scan.

3d scannen stijlkamer Paleis het Loo
PelserHartman levert een bijdrage aan de renovatie van Paleis Het Loo

Waarom PelserHartman?

Steeds vaker nemen aannemers contact met ons op wanneer ze behoefte hebben aan een partij die meedenkt op gebied van maatvoering. Op zich niet vreemd, want PelserHartman is immers een kennis- en servicebedrijf dat gespecialiseerd is in alles dat te maken heeft met 3D meetwerk en laserscanning. Daarin is bijna alles mogelijk. We zijn flexibel en vinden samen met onze opdrachtgever altijd de beste oplossing binnen het budget. In dit specifieke geval was vooral dat laatste de uitdaging. We moesten een methode bedenken om de kosten laag te houden.

NIET alles hoeft altijd meteen getekend te worden!

Mensen vergeten vaak dat er niet altijd een reden is om alles maar meteen 3D in te meten en uit te tekenen. Op zich prima natuurlijk dat mensen steeds vaker meteen denken aan 3D scanning en natuurlijk maken wij daar graag offertes voor. Maar liever krijgen we de ruimte om goed door te vragen en te adviseren. En altijd in samenwerking met de opdrachtgever, architect en aannemer want het is heel belangrijk dat we goed grip krijgen op de informatiebehoefte. Het zou kunnen zijn dat een bepaalde vorm van 3D scanning dé oplossing is, maar niet per definitie!   

Deze afbeelding laat zien wat een orthofoto is
Ortho foto van het plafondaanzicht

De opgave

Om asbest te kunnen verwijderen moeten de stijlkamers van het museum volledig gestript worden. Het volledige monumentale interieur wordt ergens anders opgeslagen. De ruimtes moeten jaren later weer precies in de oude staat worden opgebouwd. Dat is een ingewikkeld karwei. PelserHartman ontwierp een plan en maakte 3D scan data waarmee later alle puzzelstukjes weer op hun plaats gelegd kunnen worden.

3D scans maken voor het museum

In geval van project Museum Paleis het Loo bleek dat inzet van een specifieke high-end 3D scanner zeer waardevol zou zijn. De informatiebehoefte kon vertaald worden in 2D wand- plafond- en vloeraanzichten. Het museum bestaat echter uit ontzettend veel verschillende ruimten en stijlkamers. Het maken van 2D aanzicht-tekeningen van al deze ruimten zou ontzettend veel tijd en geld gaan kosten. Daarom bedachten we een alternatief product; de orthofoto. Dit is een afgeleid product uit de 3D scan.

Scanoperator PelserHartman scant stijlkamer Museum paleis het Loo
De scanoperator van PelserHartman scant een stijlkamer van Museum Paleis het Loo

Orthofoto’s van wand- plafond- en vloeraanzichten

In plaats van het uittekenen van alle wand- plafond en vloeraanzichten kozen wij voor het maken van orthofoto’s. Het product orthofoto is een 2D orthogonaal aanzicht van een pointcloud / 3D scan. Het is niet letterlijk een foto maar een JPG- of PNG-afbeelding op schaal. Dit product wordt bijvoorbeeld gebruikt als onderlegger voor het maken van restauratieplannen of bouwhistorisch onderzoek of om aanzichten te maken van gevels, wanden, vloeren etc. Het gebruik van orthofoto’s maakt fasering en opdelen van tekenwerk mogelijk. Ze worden soms gebruikt als binnenwand- vloer- of plafondaanzicht in doorsnedetekeningen of als onderlegger om wandaanzichten te tekenen. In dat geval worden de orthofoto’s gemaakt vanuit dezelfde positie als de verticale doorsneden. Dit stelt de opdrachtgever in staat op basis van de orthofoto’s de verticale doorsneden met detailinformatie aan te vullen en om aanzichten te kunnen tekenen. Orthofoto’s kunnen gemaakt worden op basis van gekleurde en ongekleurde laserscandata.

Gekleurde 3D scans en orthofoto’s van het museum

Met speciale scanners en speciale verlichting maakten wij hele hoogwaardige opnamen. De eindproducten die we maakten waren;

  • Pointclouds.
    De 3D scandata in de vorm van een geregistreerde pointcloud in RCP- en E57-formaat. Deze pointclouds kunnen als onderlegger gebruikt worden in o.a. Autocad, Revit, Archicad en Vectorworks.
  • 3D viewers in kleur.
    Ook dit product wordt gemaakte op basis van de 3D scandata. Hierdoor hoeft er geen aparte (bol)foto opname plaats te vinden.
  • Orthofoto’s van de ruimten in kleur.
    Door deze producten hoeft er geen tekenwerk verricht te worden waardoor heel veel tekenuren en kosten bespaard worden.
Deze afbeelding toont een orthofoto van een stijlkamer van Museum Paleis het Loo
Orthofoto van de wand van een van de stijlkamers in Paleis Het Loo

3D scannen voor renovatie en verbouwing

PelserHartman brengt regelmatig monumentale gebouwen met behulp van 3D laserscantechnieken in kaart voor renovaties. Zo brachten we onder meer de vloerconstructie van het ARTIS-Groote Museum in kaart, maakten we een BIM-Model van het Amsterdam Museum en leverden we orthofoto’s voor de restauratie van de toren van de Stevenskerk in Nijmegen. Wilt u meer weten of kan u onze hulp gebruiken? Neem dan contact met ons op.

3D scanning 19 Rotterdamse beelden

Voor de gemeente Rotterdam maakten wij enige tijd geleden een 3D scan van het Erasmusbeeld. Daarvoor gebruiken wij de precisiescanner Leica Absolute Scanner LAS waarmee zeer hoognauwkeurige data gemaakt kan worden. Het werd een succes en kort daarna kregen wij de opdracht om nog eens 19 beelden op dezelfde manier nauwkeurig te documenteren. Mocht er ooit iets met de beelden gebeuren, dan kan op basis van de scandata een exacte kopie worden gemaakt.

High-end precisie scanning met Leica LAS

3D scans van beelden met Leica LAS

De Gemeente Rotterdam werkt aan een database van alle standbeelden in de stad. PelserHartman ging samen met de gemeente op zoek naar de beste oplossing om de beelden te documenteren. De keuze viel uiteindelijk op een instrument van Hexagon, de moedermaatschappij van onder andere Leica Geosystems. De handscanner Leica Absolute Scanner, oftewel LAS werd ingezet in combinatie met de Leica Absolute Tracker. Deze combinatie van instrumenten zorgt voor zeer goede en accurate data. In de periode augustus tot en met oktober 2020 documenteren we 19 beelden waaronder het beeld Ketelbinkie, Monsieur Jacques, Zwaar Weer Hond en het beeld van Fanny Blankers Koen. Het product van ieder beeld bestaat uit een 3D mesh-file.

3D scan van Ketelbinkie

Precisiescanning en handscanners

Wil je meer weten over de technieken waarmee wij objecten zeer nauwkeurig en met een hoge resolutie in kaart brengen? Ga dan naar onze pagina Nauwkeurig inmeten met precisie scanners. We hebben ook een pagina die specifiek informatie geeft over handscanners; Hoge resolutie 3D handscanner.

Voorbeelden van projecten met de Leica LAS scanner vind je bijvoorbeeld op de pagina’s; Erasmusbeeld Rotterdam: 3D scan met handscanner en Handscanner VS terrestrial 3D laserscanner op begraafplaats Crooswijk Rotterdam.

3D scan van Monsieur Jacques

PH BLOG

NIEUWSTE BLOGPOSTS IN KENNISBANK